Erkeklerde idrar deliğinin normal yerine göre daha alt bir konumda olduğu doğumsal bir problem olan hipospadias genellikle cerrahi yöntemle tedavi ediliyor. Çocukların henüz bezlendikleri 6-18 aylık dönemde ameliyat olmaları ilerleyen dönemleri sağlıkla geçirmeleri için önemle öneriliyor. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Ürolojisi Bölümü’nden Prof. Dr. Onur Telli, hipospadias peygamber sünneti ve tedavisi hakkında bilgi verdi. 

Hipospadiasın kesin bir nedeni bulunmuyor

Hipospadias, erkeklerde idrar deliğinin cinsel organın normal yerine göre daha alt bir konumda olduğu doğumsal bir çocuk ürolojisi hastalığıdır. Bu soruna ek olarak peygamber sünneti denmesine sebep olan bir deri defekti ve peniste eğrilik de bulunabilir.

Hipospadiasın kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucunda ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Anne karnındaki bebeklerin cinsel organları gelişirken bir sorun oluştuğunda hipospadias meydana gelebilir. Genetik predispozisyon, anne ya da baba tarafından geçebilecek genetik faktörler de rol oynayabilmektedir. Hormonal faktörler de hipospadiasın gelişiminde etkili olabilir. 

200-300 doğumda bir görülebiliyor

Hipospadias görülme sıklığı dünya genelinde değişiklik göstermekle birlikte, genellikle 200-300 erkek doğumunda bir görülebilmektedir. Bu durum, coğrafi bölgelere, etnik gruplara ve genetik faktörlere bağlı olarak değişebilir. Hipospadias erkeklerde bazı üreme sorunlarına yol açabilen durumlar olabilir. İdrar yolunun normal yerinde olmaması spermlerin doğrudan doğruya rahim içine ulaşmasını zorlaştırabilir. İdrar deliği normal konumundan ne kadar uzaksa çocuk sahibi olamama riski de o kadar artabilir. Hipospadias ameliyatı sonrasında, kişinin üreme yeteneği genellikle normale döner. Ancak, her durum farklıdır ve ameliyat öncesindeki duruma, hipospadiasın şiddetine ve diğer faktörlere bağlı olarak sonuçlar değişebilir.

Cerrahi yöntemle tedavi edilebiliyor

Ameliyat, idrar deliğini doğru konuma getirmeyi ve penisin normal görünümünü restore etmeyi amaçlar. Hipospadias olan çocuklarda cerrahi bebek bezliyken yani ortalama 6-18 aylık iken önerilmektedir. Olgularda idrar deliğinin konumuna göre karar verilimekle birlikte çoğunlukla tek operasyon ile başarılı bir şekilde tedavi edilmektedir. Son yıllarda geniş kabul ve kullanım alanı bulan yeni onarım yöntemleri ile hastaların çok büyük bir kısmında 2. bir ameliyata gerek kalmaksızın bu sorun tek bir ameliyat ile çözümlenmektedir. 

Ameliyat sonrasında dikkatli bir iyileşme süreci ve takip gerekiyor

Genellikle 1 günlük bir hastanede yatış süresi söz konusudur. En az 5 günlük olmak üzere yine idrar deliğinin daha önceki konumuna göre gün sayısı değişmekle birlikte yeni yapılan idrar kanalı (üretra) içinde bir stent (bir çeşit tüp) tutulur. Cerrahi tedavi genellikle başarılı sonuçlar verir, ancak her durum farklıdır, bu nedenle uzman bir sağlık profesyoneliyle detaylı bir değerlendirme ve planlama önemlidir. Burada unutulmaması gereken nokta operasyon kadar operasyon sonrası bakımın da önemli olduğu hipospadias hastalığında, ortalama 15 günlük bir iyileşme süreci bulunmaktadır. Tam bir iyileşme sağlanması için hekim- aile iletişimi özellikle hipospadias cerrahisi sonrası çok önemlidir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı ve aynı zamanda Fizyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Mehtap Kaçar, yaşlılıkta ortaya çıkan en önemli sorunlardan biri olan Sarkopeni (Yaşa bağlı kas kaybı) ile ilgili bilgi verdi. 

İlerleyen yaşlarda kas dokusu kütlesi, gücü ve işlevinde kayıplar olduğunu belirten Prof. Dr. Kaçar, “Sarkopeni genel olarak 35 yaşında başlar ve düzenli olarak kas yapıcı antrenman yapmayan yetişkinler her on yılda yaklaşık 2 ila 3 kg kas kaybederler. Özellikle 60 yaşından sonra sık görülür ve 80 yaşın üzerindeki yetişkinlerin yaklaşık yüzde 50’sini etkiler” dedi. 

Başlıca Sorumlu Hareketsiz Yaşam

Sarkopeninin nasıl olduğunun tam olarak açıklanamadığına işaret eden Mehtap Kaçar, sözlerini şöyle sürdürdü: 

“Temelde hareketsiz yaşam ve düzenli egzersiz yapmama olmak üzere, testosteron azlığı, insülin direnci, büyüme hormonu azlığı gibi hormonal değişiklikler, yetersiz protein tüketimi, kas sinirlerinde bozulma, kronik inflamasyon, kasın protein üretme kapasitesinde azalma ve kas proteinlerinin yıkılmasında artma sebepler arasında gösterilebilir.”

Düşme Riski Artıyor

Kaç yaşında olursak olalım bir bardak suyu kaldırıp içebilmek için kaslarımıza ihtiyaç olduğunu anımsatan Prof. Dr. Mehtap Kaçar, sarkopeninin yol açtığı sorunları ise şöyle sıraladı: 

“Günlük yaşam aktivitelerinin yerine getirilememesi yaşlıların bakıma muhtaç hale gelmesine neden olabilir. Bacak kaslarındaki zayıflıklar, dengesizliğe ve düşme riskinin artmasına yol açmaktadır. Bu da ev kazalarına, kalça kırığı başta olmak üzere kemik kırıklarına, kafa travmalarına ve hatta beyin kanamalarına sebep olabilmektedir.” 

Boğulmaya Yol Açabilir

Sarkopeni’nin yardımcı solunum kaslarını, boğaz ve yutak kaslarını da etkileyebileceğine dikkati çeken Kaçar, şunları kaydetti:

“Solunum kaslarındaki zayıflık, zatürre ve solunum yetmezliğini riskini arttırabilir. Boğaz ve yutak kaslarındaki zayıflığın yol açtığı hayati tehlike arz eden sorunlar özellikle endişe vericidir, çünkü boğulmalara yol açabilir. Yiyeceklerin veya içeceklerin nefes borusuna kaçma riski artar; bu da kişinin gıdaları soluk borusuna oradan da akciğere kaçırmasına ve ardından da aspirasyon pnömonisi dediğimiz akciğer enfeksiyonlarına neden olabilir. Bu olayların yaşanması hastanede uzun süre kalma, ileri tıbbi müdahalelerin gerekmesi gibi sonuçlar doğurabilir ve hatta ölümle sonuçlanabilir. Diğer yandan, yaşlı bireyler özellikle yeme içme sırasında yaşadıkları bu tür problemler nedeniyle bir süre sonra gıda almayı ya da su içmeyi riskli olarak algılayıp yeterince beslenemeyebilir ve yeterince sıvı-su tüketemeyebilir.”

Güvenli Beslenme Ortamı Oluşturun

Fizik tedavinin yutma ve solunumla ilgili kasları güçlendirmede önemli bir rol oynayabileceğini ifade eden Mehtap Kaçar, “Güvenli bir beslenme ortamı oluşturulması, doğru yeme-içme pozisyonunun öğretilmesi ve yutma terapisi, küçük lokmalar ile besinlerin yavaş tüketilmesi, katı ve sıvı besinlerin aynı anda alınmaması ve sıvı yoğunluğunun azaltılması besinlerin soluk borusuna kaçma riskini azaltacaktır” diye konuştu. Aile üyelerinin de, fiziksel aktiviteyi teşvik ederek, proteinden zengin beslenme, fizik tedavi ve düzenli sağlık kontrolleri ile güvenli bir yaşam ortamı oluşturarak yaşlı yakınlarına destek olabileceklerini söyledi. 

Erken Yaşta Tedbir Almaya Başlayın

Prof. Dr. Mehtap Kaçar, kasların zayıflamaması veya mümkün olduğunca geç zayıflaması için yaşam boyu alınabilecek önlemleri ise şöyle sıraladı:
“Düzenli egzersiz, uygun beslenme ve önleyici sağlık yöntemleri kullanılarak ömür boyu alınacak önlemlerle kas zayıflamasının önüne geçilebileceği gibi kişiye özgü tasarlanan ağırlık antrenmanını içeren düzenli fiziksel aktivitenin yaşlı bireylerde kas gücünü ve işlevini artırdığı gösterilmiştir. Yeterli protein alımı kas kütlesini koruyamaya yardımcı olur, çünkü proteinler kas onarımı ve büyümesi için gereklidir. Ayrıca, özellikle yaşlı bireylerin sağlık kontrollerini düzenli bir şekilde yaptırmaları, kas sağlığının izlenmesi ve erken dönemde gerekli müdahalelerin yapılması son derece önemlidir.”

Günlük Protein Miktarı…

Günlük tüketilmesi gereken protein miktarının boy, kilo, yaş, cinsiyet ve günlük aktivite düzeyine bağlı olduğuna işaret eden Prof. Dr. Kaçar, “Bir yetişkinin günlük kilogram başına en az 0.8 gram protein tüketmesi gerekir. Örneğin egzersiz yapmayan 50 yaşında 63 kilogram bir kadında günlük protein ihtiyacı 53 gram iken, egzersiz yapan aynı yaşta bir kadında egzersiz yoğunluğu ve şiddetine bağlı olarak bu ihtiyaç 2-3 katına çıkabilir” dedi. Protein dendiğinde ilk olarak kırmızı etin geldiğini de ifade eden Kaçar, şunları kaydetti:

“Bunun yerine daha sağlıklı gıdalar tercih edilmelidir. Örneğin; 90 gram somon, alabalık veya mezgit 21 gram, 90 gram pişmiş hindi veya tavuk 19 gram; 170 gram yoğurt 17 gram, ½ su bardağı beyaz peynir 14 gram;  ½ su bardağı pişmiş fasulye 8 gram; 1 su bardağı süt 8 gram; 1 yumurta 6 gram, 35 gram badem 7 gram protein içermektedir. Proteinin yanı sıra elbette karbonhidrat ve yağ gibi diğer besin gruplarının, vitamin ve minerallerin de günlük ihtiyaçları karşılayacak şekilde ve sağlıklı besin gruplarından karşılanması sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez gereksinimidir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı