Akciğer kanseri tüm dünyada en sık görülen kanser türlerinin başında geliyor. Kanser gelişim hızının karşılaşılan kanserojen miktarı ile ilişkili olduğunu hatırlatan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Bu nedenle biz akciğer kanseri ve sigara ilişkisinden bahsederken süre olarak paket-yıl kavramını kullanırız. Bir yıl boyunca günde bir paket sigara içmek, 1 paket-yıl olarak adlandırılırken; bir yıl boyunca günde 3 paket içmek, 3 paket-yıl olarak adlandırılıyor. 20 paket-yıl sigara içenlerin akciğer kanser riskinin yüksek olduğunu düşünüyoruz. Bu yüzden bu kişilerin özellikle 50-80 yaş aralığında yıllık olarak düşük dozda akciğer tomografi çektirmesi uygun olabilir” dedi.

Sigara içen bireylerin büyük tehlike altında olduğunun altını çizen Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Sigara kullanımının olduğu alanlarda bulunan bireylerin yani pasif içicilerin de tehlike altında olduğu unutulmamalı. Sigaraya ek olarak diğer tütün ürünlerinden ve radyasyon, kanserojen gibi kimyasallardan da uzak durmak hastalığın oluşum ihtimalini azaltıyor. Bunun yanında kilo kontrolü, düzenli fiziksel aktivite, dengeli ve sağlıklı beslenme de önemli” açıklamasında bulundu.

Sigara içen bireylerde belirtiler kolay fark edilmeyebilir

Akciğer kanserinin erken evrelerde sıklıkla solunum yakınmaları ile kendini gösterebildiğini paylaşan Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Öksürük, göğüs ağrısı, nefes darlığı, solunum esnasında ses çıkması, balgam ve kanlı balgam önde gelen yakınmalardır. Bu belirtilerle sigara içen bireylerde de sık karşılaşıldığı için dikkat çekmeyebilir ya da göz ardı edilebilir bu sebeple de kanser fark ettirmeden ilerler” şeklinde konuştu. Hastalığın evresi ilerlediğinde yorgunluk, kilo kaybı ve metastazlara bağlı problemler gelişebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Örnek verilecek olursa; kemik metastazında kemik ağrısı, karaciğer metastazında sarılık, beyin metastazında baş ağrısı veya bilinç problemleri gibi sorunlar yaşanabilir” dedi.

Sigara içenler şikâyeti olmasa da düzenli kontrolünü yaptırmalı

Akciğer kanseri tanısında ve evrelemesinde görüntülemenin önemli olduğunu vurgulayan Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Göğüs tomografisi ve PET, akciğerdeki tümörün görünümünü ve yaygınlığını ortaya koymak için en sık başvurulan testlerdir. Bu görüntüler kanser şüphesine işaret ediyorsa patolojik inceleme yapılarak kesin tanı konur. Bunun için biyopsi ya bronkoskopi yani göğüs hastalıkları uzmanlarınca yapılan hava yollarının tüp ile görüntülenmesi yöntemi tercih edilebilir. Bunun yanında yakınması olmayanlar da kontrollerini aksatmamalı” açıklamasında bulundu.

Tedavi, hastalığın yayılım oranına bağlı olarak değişiklik gösteriyor

Hastalığın tedavisinin, vücuttaki yaygınlığına bağlı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Kanserin sistemik tedavisi yani kemoterapi, immunoterapi ve hedefe yönelik tedaviler hastalığın her aşamasında kullanılabilir. Erken evrelerde lokal tedaviler, cerrahi veya radyoterapi de kullanım alanı bulabilir” diye konuştu.

Hedefe yönelik ilaçlarla kronik bir hastalık gibi tedavi edilebilecek

Akciğer kanserinden tamamen kurtulma şansının var olduğunu, özellikle erken evrelerde gerekli lokal tedavilerin kullanımının sistemik tedavilerle desteklendiği durumlarda akciğer kanserinden tamamen kurtulmanın imkânsız olmadığını söyleyen Prof. Dr. Bülent Karagöz, “Yakın bir gelecekte ileri evrelerde bile bazı akciğer kanseri türlerinde kullanılan hedefe yönelik ilaçlarla akciğer kanseri kronik bir hastalık gibi tedavi edilecek” şeklinde konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Akciğer kanseri farkındalığını artırmak amacıyla hazırlanan etkinlikte, akciğer kanserinin önlenmesi ve erken teşhisinin önemini anlatıldı. Kurulan stantta sağlık profesyonelleri tarafından akciğer kanseri ile ilgili uyarılarda bulunan ve erken teşhisin önemine dikkat çeken kitap ve broşürler dağıtıldı. Beyaz balonlar uçuruldu.

Ege Üniversitesi 1 No’lu Yemekhane önünde yapılan etkinliğe,  Ege Üniversitesi Kanserle Savaş Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Serra  Kamer ve Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Fatma Sert, Hemşirelik Fakültesi öğretim üyeleri Doç. Dr. Aslı Kalkım, Prof. Dr. Şafak Dağhan, Doç. Dr. Emine Karaman, akademisyenler, idari personel ve öğrenciler katıldı.

“Akciğer kanseri en yaygın görülen kanser türüdür”

Projenin yürütücülüğünü yapan Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aslı Kalkım,  “Akciğer kanseri farkındalığını artırmak amacıyla hazırlanan bu etkinlikte, akciğer kanserinin önlenmesi ve erken teşhisinin önemini anlatmak için ‘Sağlıklı Nefes, Sağlıklı Gelecek’ etkinliğini gerçekleştirdik. Akciğer kanseri en yaygın görülen kanser türüdür. Akciğer kanserine neden olan en yaygın risk faktörlerinden biri sigara kullanımıdır. Günümüzde sigara içme yaşı 11-12 yaşlara kadar inmiştir. Sigara içen bireylerin akciğerleri, görevlerini tam olarak yapamadığından dolayı beraberinde birçok sağlık sorununu da getirmektedir. Akciğer kanserine bağlı ölümlerinin azaltılabilmesi için sigarasız yaşam ile hayatımızı sürdürmemiz gerekiyor.” diye konuştu.

“Sigarasız Yaşam Kitabı” dağıtıldı

Etkinlikte beyaz kurdeleler, beyaz balonlar ve Prof. Dr. Ayfer Haydaroğlu’nun yazdığı “Sigarasız Yaşam Kitabı” ile broşürler standı ziyaret eden katılımcılara dağıtıldı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

“Öksürüktür, geçer” dememek gerekiyor

Anormal hücrelerin akciğerlerde kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla başlayan akciğer kanserinin belirtileri arasında; geçmeyen öksürük, göğüs ağrısı, nefes darlığı, yorgunluk, kilo kaybı ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonları yer alıyor. Erken belirtiler hafif olduğunda hasta tarafından olağan bir solunum sorunu olarak değerlendirilip doktora başvurmakta gecikiliyor ve bu durum da tanının gecikmesine neden olabiliyor.

Tüm tütün ürünleri akciğer kanserine yol açabiliyor! 

Sigara, puro ve pipo olmak üzere tütünün tüm formları akciğer kanseri için birincil risk faktörünü oluşturuyor. Tütün ürünleri, içmedikleri halde dumana maruz kalan kişileri de etkiliyor. Diğer risk faktörleri arasında mesleki tehlikeler (asbest, radon ve bazı kimyasallar gibi), hava kirliliği, kalıtsal kanser sendromları ve önceki kronik akciğer hastalıkları sıralanıyor.  Akciğer kanserini önlemenin birincil yolu tütün içmemekten ve diğer riskleri azaltmaktan geçiyor. Yani sigaranın bırakılması koruyucu önlemler arasında ilk yer alıyor. İkincil korunma ise erken evrelerde, semptomlar ortaya çıkmadan önce tespit edilmesini amaçlayan tarama yöntemlerinden oluşuyor. Akciğer kanseri için birincil tarama yöntemi genellikle düşük doz bilgisayarlı tomografi oluyor. 

Erken evre tedavide ameliyata başvuruluyor

Kanserin uzak organlara veya lenflere sıçramadığı, tümörün akciğerle sınırlı kaldığı erken evrede birincil tedavinin tümörün cerrahi olarak çıkarılması olduğunu belirten Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Er, “Ameliyattan önce kemoterapi ve/veya radyasyon yoluyla uygulanan ‘neoadjuvan’ tedavi tümör boyutunun küçülmesini ve cerrahi olarak daha kolay çıkarılmasını sağlayabilir. Yine kemoterapi ve/veya radyoterapiyi kapsayan ‘adjuvan’ tedavi, kanserin tekrarlama riskini azaltmak için ameliyattan sonra sıklıkla tavsiye edilir” diyor. 

Tedaviyi kanserin türü, evresi ve hastanın durumu belirliyor

Kanserin metastaz yaptığı, yani başka organlara yayıldığı evrede tedavi hastanın genel sağlığı ve tıbbi geçmişi, yayılmanın kapsamı ve yeri, genetik profil ile bireysel tercihler gibi çeşitli faktörlere dayanıyor. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Er, akciğer kanserinde başvurulan yöntemleri şöyle özetliyor: “Kanser tedavisinde birinci basamağı oluşturan kemoterapi kanser hücrelerini öldürmek için vücutta dolaşan ilaçların kullanımını içerir. Kanser hücrelerinin büyümesini sağlayan yolları kapatmak için ‘hedefe yönelik tedavi’ uygulanırken, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıması ve onlara saldırması için ‘immünoterapi’ tercih edilir. Radyoterapi ve cerrahi yöntem ise tümör büyümesinin neden olduğu semptomları hafifletmek için uygulanır”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Erkeklerde daha fazla

Son yıllarda dünyada en sık görülen kanser türü olarak akciğer kanseri tespit edilmektedir. 2012 yılında 1,8 milyon yeni vaka ile tüm yeni saptanan kanserlerin %12,9’unu akciğer kanseri oluşturmuştur. Türkiye’nin Akciğer Kanseri Haritası Projesi’nden alınan verilere göre; akciğer kanseri erkelerde 100 binde 75, kadınlarda 100 binde 10 olup, yıllık öngörülen yeni hasta sayısı yaklaşık 30 bini bulmaktadır. Dünya genelinde ve Amerika’da hem erkeklerde hem de kadınlarda kansere bağlı ölümlerin en sık nedeni akciğer kanseri olarak gözlemlenmektedir. Akciğer kanseri, tüm kanser ölümlerinin %19,4’ünden sorumludur. Bu sayı her yıl meme, kolon ve prostat kanserinden dolayı kaybedilen hasta sayısı toplamından daha yüksek olmaktadır. 

Türkiye’de ise her yıl 41 bin kişiye yeni akciğer kanseri tanısı konulmaktadır. Bu kişilerin 34 binini erkek 7 binini ise kadınlar oluşturmaktadır. 

Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulmalı! 

Özellikle sigara ve diğer tütün ürünleri, akciğer kanserinin başlıca risk faktörleri arasında yer almaktadır. Ancak, hastalık yalnızca sigara içenlerde değil, genetik yatkınlık veya çevresel etmenler nedeniyle sigara kullanmayan kişilerde de ortaya çıkabilmektedir.

Akciğer kanserinin belirtileri evresi ilerleyene kadar ortaya çıkamayabilir. Genellikle hasta kişi öksürük gibi şikayetleri sigara içiyorsa sigaraya bağladığı için önemsememekte bu da akciğer kanserinin gelişmesine neden olabilmektedir. 

Belirtileri önemseyin

Akciğer kanseri tanısı konulan hastalarda belirtiler tümörün akciğer içindeki yerleşimine, büyüklüğüne, yayılım yerine ve yayılma derecesine bağlı olarak çeşitlilik gösterebilmektedir. Göğüs içi yayılıma bağlı tümörlerde yoğun öksürük, göğüs, omuz veya sırt ağrısı, kanlı balgam veya kan tükürme, nefes darlığı, ses kısıklığı ve yutma bozukluğu görülebilmektedir. Eğer akciğer kanseri vücudun başka bölgelerine yayıldıysa; baş ağrısı, bulantı, kusma, denge bozukluğu, bayılma, kemik ve eklem ağrıları, halsizlik veya açıklanamayan kilo kaybı ortaya çıkabilmektedir. Tüm bu şikayetleri sonucunda uzman doktorlar tarafından akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografi çekilerek sonuçlar belirlenmektedir. 

Erken teşhis yaşam kalitesini artırıyor

Her türlü kanserde olduğu gibi akciğer kanserinde de erken teşhis, akciğer kanseri tedavisinde başarılı sonuçlar elde edilmesini büyük ölçüde artırmaktadır. Belirtiler genellikle gizli seyrettiği için, yüksek risk grubundaki bireylerin düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması son derece önemlidir. Akciğer kanseri belirlendikten sonra uzman doktorlar tarafından evresi belirlenmekte, cerrahi, radyoterapi veya kemoterapiden oluşan kişiye özel tedavi planı oluşturulmaktadır. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Proje ekibini tebrik eden Rektör  Prof. Dr. Necdet Budak, “Bilindiği gibi akciğer kanseri, hem görülme sıklığı hem de ölümcül olması sebebiyle ciddi bir sağlık sorunudur. Doç. Dr. Erkan Kahraman’ın yürütücülüğünü yaptığı proje kapsamında enflamasyon ve akciğer kanseri arasındaki ilişki incelenecek. Sağlık alanındaki yatırımlarımızın karşılığını başarılı projelerle almayı sürdürüyoruz. Hocamızı ve ekibini tebrik ediyorum” diye konuştu.

Akciğer kanserinin, kanser nedenli ölümler arasında birinci sırada yer aldığını ifade eden Doç. Dr. Erkan Kahraman, “Akciğer kanseri, neden olduğu komplikasyonlar ve mortalite oranları nedeniyle dünya genelinde üzerinde yoğun çalışılan, güncel, en önemli sağlık problemlerinin başında gelmektedir. Bütün kanser türleri içerisinde en yaygın olarak görülen ikinci kanser türü olup dünya genelinde kanser nedenli ölümler içerisinde ise ilk sırada yer almaktadır. Risk faktörleri içerisinde sigara kullanımı, alkol, hava kirliliği, genetik yatkınlık, kronik enflamasyon, iyonizan radyasyon ve asbest, polisiklik hidrokarbonlar, ağır metaller gibi maddelere mesleki ve çevresel maruziyet yer almaktadır. Akciğer kanserinde geleneksel tedaviler cerrahi, radyasyon tedavisi ve kemoterapiye dayanmaktadır. Terapötik yaklaşımın seçimi, kanserin tipine, hastalığın evresine, hastanın fonksiyonel kabiliyetine ve hastalığın genetik karakterizasyonuna bağlı olarak değişmektedir. Kanser gelişiminde hasarlı genlerin ailesel kalıtımı önemli bir yer tutmasına rağmen, aslında tüm kanserlerin sadece yüzde 5 ila 10’u mutasyona uğramış genlerin ve somatik mutasyonların kalıtımından kaynaklanmaktadır. Geriye kalan yüzde 90 ila 95 neden ise, yaşam tarzı faktörleri ve çevre ile bağlantılı meydana gelen DNA’da ortaya çıkan mutajenik değişikliklerdir. Örneğin, tüm kanserlerin yaklaşık yüzde 30’unun sigara, yüzde 35’inin beslenmeyle, yüzde 14 ila 20’si obeziteyle, yüzde 18’inin enfeksiyonlara ve yüzde 7’sinin de radyasyonla ve çevresel kirleticilerle maruziyet ile bağlantılıdır. Tüm bu risk faktörlerinde ortak görünen süreç halk arasında iltihaplanma ya da yangı olarak da tabir edilen enflamasyondur. Bu bulgular ve yeni gelişmeler sonucu, son yıllarda tümör başlatıcı enflamasyon bir kanser belirteci olarak tanımlanmıştır” dedi.

“Çalışmalar ABD’de yürütülecek”

Enflamasyonun kanser sürecine etki ettiğini söyleyen Doç. Dr. Kahraman, “Enflamasyon akciğer kanserinin hem başlamasında hem de sürdürülmesinde kritik roller oynamaktadır. Akciğer kanseri progresyonunda oluşan enflamatuvar mikroçevre, ortamda bulunan immun hücreler tarafından salınan birçok enflamatuar sitokinler nedeniyle kanser hücresinin sağ kalımı ve proliferasyonu için avantaj sağlamaktadır. Bu da kanser progresyonunun hızlanmasına hatta kemoterapötik ilaçlara karşı direnç oluşmasına yol açmaktadır. Bu nedenle enflamasyonun yönetilmesi akciğer kanseri progresyonunda kritik önem taşımaktadır. Biz de yapacağımız çalışma ile akciğer kanseri gelişimi ve ilerlemesinde kritik rolleri olan enflamasyona odaklanacağız. TÜBİTAK 2219 Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı desteğiyle, çalışmalarımı Harvard Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Fosyth Enstitüsü Klinik Operasyonlar Direktörü Prof. Dr. Alpdoğan Kantarcı’nın laboratuvarında ve onun süpervizörlüğünde, Amerika Birleşik Devletleri, Cambridge-Boston’da 9 ay süresince gerçekleştireceğim. Bu zaman süresince akciğer kanseri tedavisinde enflamasyon hedefli yeni aday moleküller üzerine odaklanacağız. Birçok araştırma grubu ile ortak çalışmalar yaparak hem akademik hem de bilimsel yeni bakış açıları oluşturmayı amaçlamaktayız.  Araştırma sonuçlarımız enflamasyon ve akciğer kanseri ilişkisi hakkında birçok kritik veri ortaya koyacak, ayrıca akciğer kanserinde enflamasyon hedefli yeni tedavi modelleri geliştirilmesi için temel hücresel biyolojik verileri sağlayacaktır” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tam bağımsız Türkiye vizyonuyla gerçekleştirilen TEKNOFEST 2024 İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması’nda,  Ege Üniversitesinin EGESAM-BİYOİZLEM Takımı; “Kanser biyobelirteç profillerinin belirlenmesinde kullanılmak üzere polimer tabanlı 96’lık ince film mikroözütleme kitlerinin geliştirilmesi”  başlıklı yenilikçi yöntemlerle geliştirdiği projesiyle “Sağlık ve İlk Yardım” kategorisinde birincilik ödülünü sahibi oldu. Ege Üniversitesinin EGESAM-BİYOİZLEM Takımına ödülünü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan takdim etti.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, EGESAM-BİYOİZLEM Takımını makamında ağırlayarak tebrik etti. Rektör Prof. Dr. Budak, “Tam bağımsız bir Türkiye hedefi,  Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu ile milyonları bir araya getiren TEKNOFEST Adana’da tam akredite üniversitemizin rüzgârı bir kez daha esti. EGESAM-BİYOİZLEM Takımınız, İnsanlık Yararına Teknoloji Yarışması’nda birincilik ödülünü aldı. Yenilikçi yöntemlerle geliştirdikleri projeleriyle ülkemizin Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna nitelikli katkı sunan  takımımız bu ödülü ile göğsümüzü kabarttı. Hiç kuşkusuz ki bu ödüller geleceğimiz olan gençlere ilham olacak, genç mucitlerimizi cesaretlendirecek ve motive edecek. Genç araştırmacımızın bilimsel çalışmalarıyla ülkemizin kalkınma sürecine önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum. Önemli başarılarından dolayı EGESAM-BİYOİZLEM Takımını tebrik ediyorum” diye konuştu.

“Yerli ve milli tanı kiti”

Proje ile ilgili bilgi veren Takım Kaptanı, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü  Analitik Kimya Bölümü Doktora Öğrencisi İlknur Erbaş, “Akciğer kanseri, dünya çapında ve ülkemizde ölümlerin en yaygın nedenidir ve tedavideki önemli gelişmelere rağmen, sağ kalım oranları oldukça düşüktür.  Kanser erken teşhisi için kullanılan teknikler doku kan alımı ya da radyoaktif madde maruziyeti ile tespit edildiğinden insan sağlığı için birçok zararları vardır.  Kanser hastalarına erken tanı konulabilmesi için daha etkin tanı yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma kapsamında akciğer kanser erken tanısını sağlayacak kolay, ucuz, pratik bir örnekleme yöntemi geliştirilmiştir. Hastaların tükürük örneklerine uyguladığımız test kitimiz ile aynı anda 96 kişinin 2 saat gibi kısa sürede metabolimiks çalışması yapılarak kanser erken tanısı biyobelirteçler izlenerek yapılabilmektedir. Patentli bir ürün olan akciğer kanseri erken tanı kitimiz tamamen yerli ve milli bir üründür. Bu çalışmada aynı zamanda metabolik yolak analizleri de yapılmıştır. Bu analizler sonucunda 3 farklı yolağın önemli olduğu bulunmuştur.  Bu yapılan çalışma ile de her hastada oluşan tümör yolağına göre uygun tedavi yaklaşımları uygulanabilecektir. Bu sistem sadece akciğer kanseri değil diğer tüm hastalıkların biyobelirteçlerinin araştırılmasında kullanılabilecek bir üründür” dedi. 

EGESAM-BİYOİZLEM TAKIMI

EGESAM-BİYOİZLEM Takımı, Ege Üniversitesi Solunum Araştırmaları Merkezi (EGESAM) bünyesinde bulunan başta akciğer kanseri ve diğer hava yolu hastalıkları olmak üzere kişiye özel tanı kiti geliştirilmesi  uygulanmasında görev alıyor. EGESAM bünyesinde Translasyonel tıp temel bilimlerdeki laboratuvar araştırmalarının, tanı ve tedavi amaçlı hastaların yararına klinik uygulamalara dönüşümünü hedefliyor. EGESAM-BİYOİZLEM Takımı bu grupta biyoanalitik kimya alanında translasyonel çalışmalar yürütüyor.

   Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Analitik Kimya Anabilim Dalı  öğretim üyesi Doç. Dr. Füsun Pelit’in danışmanlığını yaptığı EGESAM-BİYOİZLEM Takımında; Ege Üniversitesi Analitik Kimya Anabilim Dalı Doktora Öğrencileri  İlknur Erbaş, Tuğberk Nail Dizdaş ve Ebru Çalkan Yıldırım yer alıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı