Bilimsel Çalışmalar Paylaşıldı

Yeşilay Samsun Şube Başkanı Emre Güneş’in konuşmacı olarak katıldığı seminer programında katılımcılara ayrıca bağımlılıkla mücadele yöntemleri, bağımlılık tanı ve ölçüleri, bağımlıkta mücadelede aile tutumu ve arkadaş ilişkileri konularında katılımcılara bilgiler aktarıldı. Her yaştan vatandaşın yoğun ilgiyle katıldığı programda, bağımlıkla mücadelede koruyucu ve önleyici faktörler üzerine gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar ile ilgili bilgiler paylaşıldı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yeme bağımlılığının madde bağımlılığı tanı ölçütlerini karşılamasının önemli sebeplerinden birisi, bazı yiyeceklerin santral sinir sisteminde tıpkı maddeler gibi etki göstermesidir. Yağlı, şekerli, çikolata gibi karbonhidrat ve yağ oranı yüksek bazı yiyeceklerin santral sinir sistemindeki mezolimbik yolakta (ödül yolağı) dopamin salınımını arttırdığı gösterilmiştir. Ayrıca, bu tür yiyeceklerin insula, orbitofrontal korteks ve singulat korteks gibi alkol /madde bağımlılığında önemli olan nöroanatomik bölgeleri aktive ettiği saptanmıştır.

Yeme bağımlılığında çikolata, şeker ve karbonhidrattan zengin yiyeceklere aşırı istek duyma yani aşerme klinik araştırmalarda özellikle bu yiyeceklerin tüketiminin doğrudan psikoaktif etkisinin olduğunu, içeriğindeki kakao ve şekerin de bu aşermede doğrudan etkili olduğunu gösterilmiştir.

Obezitede Bir Yeme Bağımlılığımı?

Bazı çalışmalarda; tıkınırca yeme bozukluğu olan obez kişilerde bu davranışın bağımlılıkta da görülen kompülsif yeme (kompülsif madde kullanımı) ile benzer olduğundan yola çıkarak obez bireylerin bir bölümünün bir tür yeme bağımlılığı olduğu ileri sürülmektedir.

Homeostatik Yemeden Hedonik Yemeye Evrimleşen Yeme Alışkanlıkları

Yeme davranışı homeostatik ve hedonik olmak üzere iki farklı sistem üzerinden düzenlenmektedir. Bunlardan;  homeostatik sistem bizim hayatta kalmamızı sağlar ve yememiz daha çok bu sistem tarafindan kontrol edilirse sağlıklı kiloda kalınır. Eğer yememiz daha çok hedonik sistem tarafından düzenlenirse, beyin ödül sisteminin doyumsuz dopamin istemi nedeniyle aşırı, tıkınırca kalorisi yüksek, yağlı ve şekerli gıdalar tüketilebilir.  

Bağımlılık gelişmesinde Opioid ve dopaminerjik sistem yemekten haz almada da etkili.

Seker ve yağdan zengin yiyeceklerin tüketilmesi singulat, hipokampus, nucleus akkumbens ve locus seruleustan dopamin salınımını ve endojen bir opioid olan dinorfininin gen ekspresyonunuartırdığı bildirilmiştir.

Sonuç olarak alkol / madde bağımlılığı ve diğer davranışsal bağımlılıklarda görülen aşerme, kontrolsüz tüketme ve tolerans (aynı hazzı alabilmek için giderek daha fazla tüketme) yeme bağılılığında da görülmektedir. Dolayısıyla yeme bağımlılığı tanısı alan bireylerin gerek ilaç gerekse terapi planlanırken biyo-psiko-sosyal alanları da içeren bütüncül bir tedavinin uygulanması durumunda güzel sonuçlar alınabilir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Karabağlar Belediyesi Bağımlılıkla Mücadele Komisyonu, Eğitim ve Burs Komisyonu, Muhtarlar ve Mahalle Komisyonu ile Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü’nün ortak çalışmasıyla her ay gerçekleştirilen seminerin son adresi Tahsin Yazıcı Mahallesi oldu.

Yıldız Kenter Kültür ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen seminere Karabağlar Kaymakamı Mehmet Özer, Karabağlar Belediye Başkanı Helil Kınay, CHP Kadın Kolları MYK Üyesi Derya Durnabaş, bağımlılık komisyonu üyeleri, meclis üyeleri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Başkan Kınay “Mücadeleye ailelerden ve toplumdan başlamalıyız”

Seminerin açılış konuşmasını yapan Başkan Kınay, bağımlılıkla mücadelenin yalnızca bireysel bir sorun değil, toplumsal bir sorumluluk olduğunu belirterek, “Bağımlılık, hepimizin mücadele etmesi gereken çok ciddi bir mesele. Çocuklarımızı ve gençlerimizi tehdit eden uyuşturucu, alkol ve diğer zararlı alışkanlıklar karşısında bir toplum olarak hareket etmeliyiz. Bu yüzden Karabağlar Belediyesi olarak Bağımlılıkla Mücadele Komisyonu’nu kurduk ve çalışmalarımızı mahalle mahalle yaygınlaştırıyoruz” dedi.

Ailelerin rolü…

Ailelerin bağımlılıkla mücadelede temel bir rol oynadığına dikkat çeken Başkan Kınay “Bugün gençlerimiz sadece uyuşturucu gibi maddelere değil, sosyal medyada gördükleri tehlikeli akımlara ve davranışlara da maruz kalıyor. Geçtiğimiz günlerde bir çocuğun TikTok videosu çekerken kendine zarar vermesi hepimizi derinden etkiledi. Bu çocuk hepimizin çocuğu, bu sorun hepimizin sorunu. Çözüm ise ailelerimizin çocuklarıyla daha güçlü bir bağ kurması ve iletişimi artırmasıdır. Aile olarak konuşmaya, birbirimizi anlamaya, çocuklarımızı dinlemeye başlamalıyız” diye konuştu.

Kınay ayrıca, “Biz Karabağlar Belediyesi olarak kimseyi yalnız bırakmayacağız. Tüm komisyonlarımızla, kamu kurumlarıyla ortak çalışmalar yürüterek, 2025 yılında Karabağlar’da daha güvenli bir gelecek için çalışacağız” ifadelerini kullandı.

Kaymakam Özer: “Dayanışmayı sürdürmeliyiz”

Karabağlar Kaymakamı Mehmet Özer ise konuşmasında, bağımlılıkla mücadelede dayanışmanın önemine değindi. Özer, “Toplumun geleceğini tehdit eden bağımlılık gibi sorunlara karşı hep birlikte hareket etmeliyiz. İyilerin kötülerle mücadelesi dün olduğu gibi bugün de devam ediyor. Bu dayanışma sayesinde toplumsal farkındalığı artırabiliriz” diye konuştu.

Konuşmaların ardından gerçekleştirilen seminerde, İzmir Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünden Polis Memuru Bircan Birkan, uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle mücadele konusunda kapsamlı bir sunum yaptı. Birkan, bağımlılığın bir hastalık olduğuna vurgu yaparak, ailelerin bu konuda farkındalığını artırmaları gerektiğini belirtti.

Sunumda ayrıca bağımlılık belirtileri, çocukların çevresindeki riskli arkadaş grupları ve ailelerin dikkat etmesi gereken noktalar detaylı şekilde ele alındı. Birkan, “Uyuşturucu bağımlılığı merakla başlar. Çocuklarınızı gözlemleyin, arkadaş çevrelerini tanıyın ve onlarla iletişiminizi güçlü tutun” dedi.

Seminer, katılımcıların büyük ilgisini çekerken, ailelerde merak ettikleri soruları polis memuruna sorarak yanıt buldu.

Karabağlar Belediyesi’nin bağımlılıkla mücadele çalışmalarına önümüzdeki aylarda farklı bölgelerde düzenleyeceği etkinliklerle devam edecek.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, sosyal medyanın hayatımıza etkisi hakkında açıklamalarda bulundu.

Hızlı olması, bağımlılık yapıcı özellik demek

Bir şeyin ne kadar hızlı ise o kadar etkili ve bağımlılık yapıcı olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “Eskiden bu tür telefonlar yokken çocuklar televizyon izlerler, reklamlar ile yemek yerdi. Şimdi de aynı şekilde ellerinde telefon ya da ipad ile yemek yiyorlar izledikleri şeyler hızlı dönüyor. Bir şeyin hızlı dönmesi bağımlılık yapıcı özellik demektir.” dedi.

Bu durumun kumarda da benzer şekilde olduğunu ifade eden Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “En hızlı dönen kumar bağımlılık yapar. Sosyal medyada insanlar en güzel anlarını paylaşıyor. Bu durum başka insanlarda ‘ben mutsuz muyum?’ algısının oluşmasına neden olabiliyor. Mutsuzluk, kaygı ve depresyon bu durum ile birlikte geliyor. Ancak unutmamak gerekiyor ki herkes en güzel ve mutlu anını sosyal medyada paylaşıyor, kimse mutsuz anını paylaşmıyor.” şeklinde konuştu.

Çocuklar interneti kontrollü kullanmalı

Çocukları sosyal medyadan nasıl korumamız gerektiği konusuna değinen Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, şunları söyledi:

“Tanımadığınız birini evinize alır mısınız? Çocuğunuzu bir arkadaşına gönderirken arkadaşının evini bilmek, annesini babasını tanımak istersiniz. Çocuğunuz eline ipad ya da telefonu aldığı zaman hiç bilmediği yerlere gidiyor, hiç tanımadığı insanlar o sırada onun odasına geliyor. Durumu bu şekilde değerlendirmek gerekiyor. Cihazı çocuğun elinden tamamen almak değil ancak kontrollü kullanımı sağlanabilir.

Tiktok gibi sosyal medya uygulamasına girmelerini engelleyebiliriz. Anne baba yanındayken ipad ve telefonun eline verilmesi gerekir. Çocukları odasına gönderip ipad ve telefon vermek doğru bir yaklaşım değil. Çocuk interneti kontrollü kullanmalı.”

“Telefon olmazsa yalnız hissediyoruz”

Zaman zaman sosyal medya uygulamalarının çökmesi nedeniyle uygulamalara erişemeyen kişilerin de çökkünlük yaşayabildiğine vurgu yapan Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “Bağımlılık bu şekilde geliyor. New York’ta bir araştırma yapılmış. Bir gece elektrikler kesilmiş, 9 ay 10 gün sonra doğum patlaması olmuş, çünkü televizyon seyredememişler.” dedi.

Sosyal medyanın bağımlılık yapıcı etkisinin oldukça yüksek olduğunu yineleyen Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Sosyal medya birden bire yalnız hissetmemize neden oluyor. Aynı masada kimse birbirine bakmadan telefon ile ilgileniyor. Telefon olmazsa yalnız hissediyoruz. Birlikte olmaktan artık uzaklaşmaya başladık. Covid-19 pandemisi bize yalnızlığı öğretti, ama yalnızlığı olumsuz öğretti. Pandemi sırasında ve sonrasında yapılan araştırmalara göre insanlar kendilerini çok yalnız hissediyordu. Sosyal medya aracılığı ile biraz yalnızlığımızı giderdik, ama bu hiçbir zaman için dokunmak gibi olmuyor.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, ergenlerde madde kullanımının etkilerine değindi ve ergenlerin tedaviye ikna edilmesi konusunda önerilerde bulundu.

Madde kullanımı özellikle ergenlerin gelişimine zarar veriyor

Madde kullanımının, ergenlerin fiziksel, bilişsel ve duygusal durumlarını olumsuz etkileyerek gelişimlerine kalıcı zararlar verebileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Madde kullanımı, beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyerek öğrenme, hafıza ve dikkat gibi bilişsel işlevleri bozabilir. Bu durum, akademik başarıyı da etkileyebilir. Madde, gençlerde kısa vadede geçici bir rahatlama hissi verebilir ancak uzun vadede kaygı, depresyon gibi sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir.” dedi.

Tedaviye ikna sürecinde empati kurulmalı ve yargılayıcı yaklaşımdan uzak durulmalı 

Madde kullanan bir ergenin tedaviye ikna edilmesinin, genellikle zor bir süreç olduğuna vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “İlk adım, bireyin davranışlarının ve yaşadığı sorunların farkına varmasını sağlamaktır. Bu aşamada, gençle empati kurmak ve onu yargılamadan dinlemek büyük önem taşır. Genç, hissettiği sorunları ve yaşadığı duygusal zorlukları dile getirebildiğinde, kendini daha güvende ve anlaşılmış hisseder. Bu süreçte yargılayıcı ve eleştirel bir tavırdan kaçınmak gerekir. Yargıladığınızda aranızdaki güven ilişkisi bozulabilir.” dedi.

Ergenin madde kullanımının hayatını nasıl etkilediğini anlamasının oldukça önemli olduğunu aktaran Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Bu aşamada, ergenin yaşadığı sorunların, aile ilişkileri, sosyal hayat veya akademik başarı üzerindeki etkilerini konuşmak faydalı olabilir. ‘Madde kullanımından önce aile ilişkileri, sosyal hayatı ve akademik başarısı nasıldı ve neler değişti?’ sorusunun cevabını bulmak gerekir.” şeklinde konuştu.

Aile, arkadaş ve sosyal çevrenin desteği tedavi sürecine katkı sağlıyor

Bireyin tedaviye ikna edilmesi sürecinde aile ve yakın çevresinin büyük bir rol oynadığının altını çizen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Destekleyici bir ortamda kişi kendini daha rahat ifade edebilir. Ailelerin açık iletişim kurması, pozitif bir iletişim kurması ve yargılamadan dinlemesi gerekir. Onlara bu süreçte yalnız olmadıklarını ve anlaşıldıklarını hissettirmek, tedaviye yönelik motivasyonlarını artırabilir.” dedi.

Gençlerin yakın arkadaşları ve sosyal çevresinin de tedavi sürecindeki katkılarının önemli olduğuna vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Arkadaş gruplarından etkilenerek riskli davranışlara yönelebilirler. Bu nedenle, çevrenin de tekrardan düzenlenmesi gerekebilir. Arkadaşlarının ve akranlarının tedavi sürecine olan olumlu bakış açıları, ergenin tedaviye daha açık hale gelmesine yardımcı olabilir.” açıklamasını yaptı.

Erken müdahale ve etkili iletişim tedavinin başarılı olması için önemli

Ergenlerin tedaviye direncini kırmanın en önemli adımlarından birinin empati olduğunu yineleyen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ergenlerin, madde kullanımının ve tedavinin sonuçları hakkında bilgi sahibi olması önemlidir. Bağımlılığının fiziksel, zihinsel ve duygusal etkileri konusunda bilgi vermek, gençlerin durumlarını daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir. Her ergenin durumu farklıdır, bu nedenle, kişiye özel yaklaşımlar geliştirmek ve gerektiğinde profesyonel destek almak, tedavi sürecinin başarıyla sonuçlanmasına katkı sağlayacaktır. Erken müdahale ve etkili iletişim, gençlerin sağlıklı bir geleceğe ulaşmalarını destekleyecektir.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı