Bipolar bozukluğun neredeyse yüzde 75 oranında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla ilişkilendirildiğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Ayırt edici faktörlerden biri, duygu durumundaki değişkenliklerdir.” dedi. Bipolar bozuklukta belirtilerin genellikle dönemsel olarak ortaya çıktığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Anne ve babalar genellikle çocuklarının alışılmadık davranışlarını ve özelliklerini tanır. Bir ergen, daha önce hiç yapmadığı bir şekilde cinsel aktivitelerde artış veya bu konulara aşırı ilgi göstermeye başlarsa, bu durumu normal ergenlik döneminden ayırmak ve bir duygu durum bozukluğu, belki de bipolar bozukluk olup olmadığını değerlendirmek önemlidir.” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluk hakkında bilgi verdi.

Aileler manik dönem belirtilerine dikkat etmeli… 

Çocuk ve ergenlerde bipolar bozukluğu konusunun kafa karıştırıcı  olduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Bipolar bozukluk, duygu durum bozukluğu olan, manik ataklar ve depresif ataklarla seyreden iki uçlu bir duygu durum bozukluğudur.” dedi.

Manik ve depresif dönemler arasında gidip geldiği için ‘iki uçlu’ olarak adlandırıldığını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Manik atak, en az bir hafta süreyle bazı belirtilerin görüldüğü bir duygu durum bozukluğudur. Aslında bipolar bozukluğun en sık tanındığı, ailelerin çocuklar ve ergenler için başvurduğu ve bizim de bipolar bozukluğunu yakaladığımız bir dönemdir.” şeklinde konuştu.

Normalin dışında coşkunluk ve iyilik hali tanı için önemli bir kriter…

Manik atağın belirtilerine değinen Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, şunları söyledi:

“Bu bir duygu durum bozukluğu olduğu için duygu durumunda bir yükselme olması gerekir. Kişinin kendisinde hissettiği aşırı bir iyilik hali, öfari dediğimiz aşırı bir coşkunluk, normalin dışında, kişinin kendisini daha önce hissetmediği bir şekilde çok daha iyi hissetmesi, önemli belirtilerdir. Bu olmazsa olmaz kuralımız aslında manik atak tanısı için. Tabii ki, buna eşlik eden başka belirtiler de var.

Motor bir artış, bizim ajitasyon dediğimiz aşırı bir hareketlilik, dikkatte aşırı bozulma, bir takım faaliyetlerde artış, ilginin çeşitli alanlara kayması ancak herhangi bir alana dikkatin yoğunlaştırılamaması yani işlevsel olmayan bir uğraş, uykuda bozulmalar, daha az uyuma ve yorgunluk, cinsel faaliyetlerde artış gibi belirli özellikler de manik atak dönemine işaret eder.”

Kronik depresyonla seyreden ve hafif mani dönemlerinin olduğu bir seyir izleyebilir

Bipolar bozukluğun depresif döneminden de bahseden Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Depresif dönemde çökkün bir duygu durumu, uykuda bozulmalar, daha fazla uyuma isteği, iştahsızlık, keyif alamama, hiçbir şey yapmak istememe, aşırı ilgisizlik gibi belirtiler görülür. Bu dönemde ergenler de başvurabilir çünkü bipolar bozukluğun ergenlik döneminde depresif dönemlerle giden, kronik depresyonla seyreden ve tam manik dönemlerin olmadığı, hatta hipomani dediğimiz hafif mani dönemlerinin olduğu bir seyir gösterebileceği unutulmamalı.” uyarısını yaptı.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi görünebilir! 

Bazen, karışık görünümler de ortaya çıkabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Yetişkinlerde manik ataklar en az bir hafta sürecek şekilde devam eder, gün içinde tam bir günü kaplayacak ve yoğun bir şiddete sahip olacak şekilde tanımlanır. Ancak çocuklarda durum farklı olabilir; gün içinde duygu durumu sık sık değişebilir ve özellikle irritabilite gibi bazı semptomlar öne çıkabilir.” dedi.

Hiperaktivite de eşlik ettiğinde, bu durumun dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi görünebileceğine veya karşıt olma karşıt gelme bozukluğu gibi algılanabileceğine vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, şöyle devam etti:

“Bipolar bozukluk, neredeyse yüzde 75 oranında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla ilişkilendirilir. Bipolar bozuklukta da dikkat dağılımı ve konsantrasyon sorunları yaşanabilir. Ayırt edici faktörlerden biri, duygu durumundaki değişkenliklerdir. Örneğin, coşkulu duygusal durumlar manik dönemde ortaya çıkabilirken, depresif duygusal durumlar depresif dönemde görülebilir. Bu dönemsellik, ayırt edici bir kural olabilir.”

Belirtileri ergenlik dönemi davranışlarından ayırmak önemli… 

Bipolar bozuklukta belirtilerin genellikle dönemsel olarak ortaya çıktığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Anne ve babalar genellikle çocuklarının alışılmadık davranışlarını ve özelliklerini tanır. Ancak, bir ergen örneğin, daha önce hiç yapmadığı bir şekilde cinsel aktivitelerde artış göstermeye başlarsa veya bu konulara aşırı ilgi göstermeye başlarsa, bu durumu normal ergenlik döneminden ayırmak ve bir duygu durum bozukluğu, belki de bipolar bozukluk olup olmadığını değerlendirmek önemlidir. Diğer semptomlar da göz önünde bulundurularak bu değerlendirme yapılmalıdır.” dedi.

Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Eğer semptomlar çok şiddetliyse, hatta başkalarına zarar verebilecek düzeydeyse veya işlevsellikte büyük bozulmalar olursa, bu durumda bir yatışma gerekebilir. Bu nedenle bipolar bozukluk, ciddiye alınması gereken ve doğru bilgiyle ele alınması gereken bir durumdur. Aileler, bu tür bir tanı konulmuş çocukları veya ergenleri varsa, onları dikkatlice gözlemlemeli ve herhangi bir değişiklik veya belirtilerde hemen bir uzmana başvurmalıdır. Bu durumda tedavi genellikle ilaçlarla yapılır. Bipolar bozukluğun tedavisi genellikle ilaçlarla sağlanır ve bu nedenle doğru bilgi edinmek ve önem vermek gereklidir.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, özellikle sosyal medyada fenomen haline gelen ‘gösteriş yapma’ tutkusuyla ilişkili olabilecek psikolojik sorunlara değindi.

“Gösteriş yapmak, bir alışkanlık veya sosyal norm olarak görülmemeli”

Sosyal medya çağında, bireylerin kendilerini sürekli olarak başkalarına sunma eğiliminin giderek daha belirgin hale geldiğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Paylaşılan tatiller, lüks yaşam tarzları ve sürekli olarak ‘mükemmel’ görünmeye yönelik çabalar, günümüzün dijital dünyasında standart hale geldi. Ancak, bu gösterişçi davranışların ardında yatan psikolojik dinamikler, derin ve karmaşık olabilir.” dedi.

Gösteriş yapmanın, sadece bir alışkanlık veya sosyal norm olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, bu tür davranışların, bazı psikopatolojik durumlarla bağlantılı olabileceğini söyledi.

Narsisizm, anksiyete ve kimlik sorunları gibi psikopatolojik durumlarla ilişkili olabilir 

Gösteriş yapmanın bağlantılı olabileceği durumlara değinen Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, şunları söyledi:

“Narsistik kişilik bozukluğu, bireylerin tanrısal bir özdeğer duygusuna sahip olduğu ve sürekli hayranlık beklediği bir durumdur. Sosyal medya, narsistik eğilimleri teşvik eden bir platform olabilir. Paylaşılan filtreli fotoğraflar, gösterişli yaşam tarzları ve sürekli başarı gösterileri, narsistik bireylerin kendilerini üstün hissetmelerine ve başkalarından onay almalarına olanak tanır. Bireylerde yapay bir beğenilme arzusuna yol açabilir.

Sosyal medyada sürekli olarak kendini gösterme ihtiyacı, anksiyete bozuklukları ile de ilişkili olabilir. Kişiler, sosyal onay ve kabul arayışında kendilerini sürekli olarak bir performans sergilemek zorunda hissedebilirler. Bu durum, sosyal anksiyete bozukluğu veya genel kaygı bozukluğu gibi psikolojik sorunları tetikleyebilir veya kötüleştirebilir.

Sosyal medyada gösteriş yapma eğilimi, özdeğer sorunlarıyla da ilişkilidir. Kişiler, kendilerini başkalarına beğendirme ve kabul görme arayışında olabilirler. Bu, düşük özsaygı ve kimlik sorunları ile bağlantılıdır. Kişi, kendi içsel değerini sosyal medya geri bildirimleriyle ölçme eğiliminde olabilir.”

Gerçek benlik ve sosyal medyadaki benlik arasındaki çatışma oluşabilir

Sosyal medyanın, bireylerin psikolojik sağlığı üzerindeki etkilerinin karmaşık olduğunu dile getiren Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Gösteriş yapma ihtiyacı, bazen bir tür kaçış mekanizması olarak da işlev görebilir. Gerçek yaşamın zorluklarından ve kişisel güvensizliklerden uzaklaşmak için bireyler, sosyal medyada idealize edilmiş bir imaj oluşturabilirler.” dedi.

Bu tür davranışların sürekli hale gelmesi ve aşırıya kaçmasının, uzun vadede psikolojik sağlığı olumsuz etkileyebileceği konusunda uyaran Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Kişinin gerçek benliği ve sosyal medya üzerindeki benliği arasındaki çatışma, stres ve tükenmişlik hissine yol açabilir. Ayrıca, sosyal medya üzerinden sürekli olarak kendini başkalarıyla kıyaslama eğilimi, depresyon ve düşük özsaygı gibi semptomları tetikleyebilir.” açıklamasını yaptı.

İlginin azalması birçok olumsuzluğa yol açabilir 

Sosyal medyanın sağlıklı bir şekilde kullanılmasının, bireylerin psikolojik iyilik halleri için önemli olduğunu aktaran Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Kendini sürekli olarak gösterme ihtiyacı yerine, gerçek özdeğer ve benlik algısının güçlendirilmesi hem bireysel hem de toplumsal anlamda daha sağlıklı bir yaklaşımı temsil eder.” dedi.

Bu durum ile baş edemeyen bireylerin ruh sağlığı uzmanından destek almasının oldukça önemli olduğunun altını çizen Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu durum kişilerin üzerindeki ilgi azaldığında, öz değerde düşüşe ve paralelinde psikolojik hastalıklara ve intihara kadar sebebiyet verebilir. Önemle üzerinde durulması gerekir.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı