Para piyasası fonları 2024’ün kazandıranı oldu

Yurt içi fon akımlarını incelediğimizde yıl boyunca 850 milyar TL üzerinde bir para girişi olan para piyasası fonları yüzde 60,7 bileşik getiriyle yılın en çok kazandıran fon grubu oldu. Para piyasası ve kısa vadeli serbest fonların toplam fon büyüklükleri 2025’in ilk günü itibariyle 1 trilyon 337 milyar TL’ye ulaştı.

2025 yılında makroekonomik düzelmenin devam etmesini, TL’de reel değerlenmenin süreceğini öngörüyoruz. Merkez Bankası’nın Aralık ayında politika faizini 250 baz puan indirmesiyle reel getiri bir miktar geri çekilse de TL varlıklar ilgi odağı olmaya devam edecek. Para piyasası fonlarının, yıllık perspektifte ortalama yüzde 40-45 nominal getirisiyle, kısa vadeli düşünen yatırımcılara istikrarlı bir reel getiri sunabileceğini düşünüyoruz. Özellikle Ocak 2025 itibarıyla açığa satışın kalkmasıyla, tekrar hisse yoğun arbitraj fonlarının mevduat üstü getiri sağlayabileceğini düşünüyoruz.

Hisse senedi fonları için en kötüsü geride kalmış olabilir

Borsaya kote firmaların enflasyon muhasebesi uygulaması sonrası düşen kârlılıklarıyla 2024 yılında borsa daha az tercih edilen yatırım aracı oldu. Faiz indirimlerinin 2025 yılında da devam etme beklentisi, alternatif getiri maliyetinin düşmesiyle birlikte borsadaki şirketler için pozitif etki getirebilir ve böylece hisse senedi fonlarının da getirilerinin artmasına yol açabilir. Fakat reel getirinin yüksek kalması nedeniyle 2025 yılında, HJB Birinci Değişken fon gibi çoklu varlık perspektifiyle yönetilen değişken fonlar daha çok ön plana çıkabilir.

Döviz yatırımları için döviz fonları hâlâ cazip

2024’te döviz fonları 1 trilyon 335 milyar TL’nin üzerine çıktı. Burada ana katalizör KKM dönüşleri oldu. KKM dolar bazında 2024 Ocak’ta 79 milyar iken 2024 Aralık’ta 36 milyara kadar geri çekildi. Buradan çıkan para büyük oranda döviz serbest fonlarına gitti. 

Öte yandan Fed’in daha temkinli adım atması olası senaryolar arasında ağır basıyor. Fed’in politikaları sonucu önümüzdeki yıl dolarda reel getirinin devam etmesini bekliyoruz. Bu da bir yıllık perspektifte yüzde 4-4,5 bandında nominal getiriye karşılık geliyor. Bu beklentiler ışığında döviz yatırımcılarının, döviz mevduatın üzerinde getiri sunan fonlara ilgisi devam edebilir. HP3 Lidya Döviz Serbest fonumuz stabil ve mevduat üstü getiri hedefiyle döviz yatırımlarında ön plana çıkmaya devam edecek.

Portföylerde bir miktar altın mutlaka olmalı

Kıymetli madenler tarafında ise; jeopolitik risklerin ve global enflasyona dair belirsizliklerin 2025 yılında da sürmesi bekleniyor. Bu nedenle güvenli liman yatırımı olan altının portföylerde tutulması gerekliliğini tekrarlıyoruz. HAM Altın Katılım fonumuz, çeşitli piyasalardaki altın ve altına dayalı menkul kıymetlerdeki yatırımlarıyla, fiziki altına göre daha yüksek bir getiri potansiyeli sunuyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tugay, “Kiraz ve Beydağ çevresi, hizmet açısından bu dönem daha fazla önem verdiğimiz yerler olacak. 2025’te bunu bariz olarak göreceksiniz, hissedeceksiniz. İzmir’in tüm ilçelerini dengeli ve adil şekilde hizmetle buluşturacağız” dedi.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, yeni yılın ilk ziyaretini Beydağ’a yaptı. Beydağ Belediye Başkanı Şakir Başaran ile eşi Demet Başaran, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay ile eşi Öznur Tugay’ı karşıladı. Başkan Dr. Cemil Tugay, belediye binası girişinde meclis üyeleri ve personelin yeni yılını kutladı. “Haritada Küçük Menderes’in doğduğu noktadayız” diyen Şakir Başaran, ilçe hakkında bilgiler verdi. Başaran, ilçede yapılan çalışmalar ve projeler için de Başkan Tugay’a teşekkür etti. Baştan sona yenilenen, içinde bir mini futbol sahasının da bulunduğu 2 Eylül Kurtuluş Parkı’nda çocukların oynamaya başladığını belirten Başaran, “En son 1992 yılında yenileme yapılmıştı. Gözümden yaşlar geldi, çocukluğumuz aklıma geldi. Teşekkür ederiz başkanım” diye konuştu. Başaran, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından hizmete alınan, bireysel toplu taşımacıları kentin toplu ulaşım sistemine entegre eden İZTAŞIT projesinin Beydağ’a taşınmasının da ilçede büyük memnuniyet yarattığını kaydetti. Başkan Dr. Cemil Tugay, Beydağ için çalışmaya devam edeceklerini söyledi.

Tugay: Tek tek ilgileneceğiz

Başkan Dr. Cemil Tugay, makam ziyaretinin ardından Beydağ muhtarlarıyla bir araya geldi. Beydağ Belediye Başkanı Şakir Başaran ev sahipliğindeki toplantıya Kiraz Belediye Başkanı Nasuh Coşkun, İzmir Büyükşehir Belediyesi bürokratları ve Beydağ Belediyesi bürokratları katıldı. Toplantıda ihtiyaç ve sorunları dinleyen Tugay, “Göreve başladığımızdan beri şehrimizin tüm ilçe ve mahallelerinin sorunlarına hakim olup sıraya koymayı ve tek tek ilgilenmeyi planladık. Bu çerçevede çalışıyoruz” dedi.

“Beydağ’ı seviyoruz”

Muhtarların acil ve önemli gördükleri konuları ısrarla hatırlatmalarını isteyen Başkan Tugay,  “Herhangi bir soruna karşı duyarsız kalmayacağız. Kiraz ve Beydağ çevresi, hizmet açısından bu dönem daha fazla önem verdiğimiz, daha fazla çaba göstereceğimiz yerler olacak. 2025 yılında bunu bariz olarak göreceksiniz, hissedeceksiniz. İzmir’in her ilçesini dengeli ve adil şekilde hizmetle buluşturmayı düşünüyoruz. Hiçbir yerin ihmal edilmemesi bizim için önemli. Süs, göstermelik işler değil, gerçekten şehrimizin öncelikli sorunlarını ele alıyoruz. Hayallerimiz, fantezilerimiz değil, halkımızın ihtiyaçları, şehrimizin ihtiyaçları bizim için önemli. Gösteriş peşinde de değiliz. İzmir’in gördüğü en mütevazı belediye yönetimi bu dönemde olabilir” diye konuştu.

Beydağ Muhtarlar Derneği Başkanı ve Atatürk Mahallesi Muhtarı Erkan Yağcı toplantı sonrasında ilçenin önemli bölgelerinden olan Beyköy Meydanı’nın tablosunu Başkan Tugay’a hediye etti.   

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, toplantı sonrası ilçedeki kahvehanede vatandaşlarla buluştu ve ardından esnafı ziyaret etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

B12 vitamininin sadece hayvansal kaynaklı besinlerde bulunduğunu ve o nedenle veganların B12 ile zenginleştirilmiş bitkisel sütler ve tahılları tüketmeyi tercih etmesi gerektiğini kaydeden Beslenme Uzmanı Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Süt ve süt ürünleri vegan diyetinde olmadığı için zenginleştirilmiş bitkisel sütler, tofu, brokoli, nohut ve yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum açısından zengin besinleri tüketmek kalsiyum eksikliğini önlemeye yardımcı oluyor.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğr. Gör. Kübra Şahin, 1 Kasım Dünya Vegan Günü dolayısıyla sağlıklı bir vegan diyet oluşturmanın püf noktalarını paylaştı.

Yeterli bilgiye sahip olmamak yanlış beslenmeye yol açabiliyor

Vegan beslenme hakkında yeterli bilgiye sahip olmamanın yanlış beslenmeye yol açabileceğini dile getiren Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Dengeli ve çeşitli bir vegan diyet oluşturmak için daha fazla planlama ve hazırlık gerekebilir. Aksi durumda B12 vitamini, demir, kalsiyum, Omega-3 yağ asitleri ve protein gibi besin ögelerinin yetersiz alımları sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Restoranlarda veya sosyal etkinliklerde uygun vegan seçenekler bulmak, aile ve arkadaşlarla yemek yeme durumları, vegan seçeneklerin sınırlı olmasından dolayı sıkça karşılaşılan bir zorluk.” dedi.

Yeterli protein alımını sağlamak için hangi gıdalar tüketilmeli? 

Vegan beslenmede hayvansal kaynaklı et ve süt ürünleri gibi besinlerin tüketilmemesine bağlı olarak protein gereksinimlerini bitkisel kaynaklı besinlerden sağlandığına dikkat çeken Öğr. Gör. Kübra Şahin, şöyle devam etti:

“Mercimek, nohut, fasulye, bezelye gibi kurubaklagiller yüksek düzeyde protein içermektedir. Badem, ceviz, chia tohumu, keten tohumu ve ay çekirdeği gibi gıdalar protein ve sağlıklı yağlar açısından zengindir. Nohut veya mercimek unundan yapılan makarnalar, geleneksel makarnalardan daha fazla protein içermektedir. Kinoa, tam bir protein kaynağıdır, tüm temel amino asitleri içermektedir. Ispanak, brokoli ve diğer yeşil yapraklı sebzeler de protein içermektedir, ancak protein miktarları diğer besinlere göre daha düşüktür. Soya ürünleri protein açısından çok zengindir ve çeşitli tariflerde kullanılmaktadır. Soya sütünden yapılan tofu, et ürünlerine alternatif bir besin olarak vegan ve vejetaryen beslenmede protein kaynağı olarak kullanılmaktadır. Soya sütü, badem sütü ve yulaf sütü gibi bitkisel sütler, kalsiyum ve protein açısından zenginleştirilmiş seçenekler sunuyor.”

Veganlar B12 ile zenginleştirilmiş bitkisel sütler ve tahılları tüketmeli

Sadece hayvansal kaynaklı besinlerde yer almaları bitkisel kaynaklı besinlerde yer almamaları nedeniyle veganlarda bazı besin öğelerinde yetersizlikler oluştuğuna işaret eden Öğr. Gör. Kübra Şahin, şunları kaydetti:

“B12 vitamini sadece hayvansal kaynaklı besinlerde bulunmaktadır. O nedenle veganlar B12 ile zenginleştirilmiş bitkisel sütler ve tahılları tüketmeyi tercih etmelidir. Bitkisel kaynaklardaki demir, hayvansal kaynaklardaki gibi iyi emilemediği için veganlarda eksiklik görülmektedir. Mercimek, nohut, kinoa, ıspanak, kabak çekirdeği gibi demir açısından zengin besinleri tüketmek ve C vitamini ile birlikte almak (örneğin, narenciye ile birlikte) emilimi artırıyor. Süt ve süt ürünleri vegan diyetinde olmadığı için zenginleştirilmiş bitkisel sütler, tofu, brokoli, nohut ve yeşil yapraklı sebzeler gibi kalsiyum açısından zengin besinleri tüketmek kalsiyum eksikliğini önlemeye yardımcı oluyor. Genellikle balık ve deniz ürünlerinde bulunan Omega-3 keten tohumu, chia tohumu, ceviz gibi bitkisel kaynaklardan gereksinim karşılanabiliyor.”

Vegan beslenme çocuklar ve hamileler için uygun mu?

Vegan beslenmenin çocuklar ve hamileler için uygun olup olmadığı konusunda Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Her iki grup da özel besin ihtiyaçlarına sahip olduğundan, bu ihtiyaçların karşılandığından emin olmak önemlidir. Çocukların sağlıklı büyümesi için yeterli enerji ve besin öğeleri alması gerekiyor. Hamilelik döneminde enerji ihtiyacı artmakta, yeterli kalori alımına dikkat edilmelidir. Baklagiller, tofu, tahıllar, kuruyemişler ve tohumlar gibi protein kaynaklarına odaklanılmalı, demir açısından zengin besinler (mercimek, nohut) ve kalsiyum açısından zengin besinler (zenginleştirilmiş bitkisel sütler, yeşil yapraklı sebzeler) tüketilmelidir. Chia tohumu ve keten tohumu gibi Omega-3 kaynaklarına yer verilmelidir. Folat açısından zengin besinler (yeşil yapraklı sebzeler, mercimek) ve demir kaynakları (baklagiller, kuru meyveler) önemlidir. Besin öğelerini dikkatlice izlemek ve yeterli alım sağlamak hem çocuklar hem de hamileler için önemlidir. Mutlaka beslenme uzmanıyla görüşmek daha faydalı olur.” dedi.

Dengeli bir vegan beslenme besleyici bir diyet olabilir

Vegan diyetin yeterli protein sağlayamayacağına dair yaygın bir düşünce olduğunu ifade eden Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Ancak baklagiller, tahıllar, tofu ve kuruyemişler gibi birçok bitkisel kaynak, yeterli protein alımını sağlıyor. Vegan diyetin sağlıksız olduğu düşünülüyor. Ancak dengeli bir vegan beslenme, sebze, meyve, tahıl, baklagil ve kuruyemişlerin zengin olduğu, besleyici bir diyet olabilir ve ayrıca çevresel sürdürülebilirliğe duyarlılığı da kapsayan bir yaşam tarzı olabilmektedir.” şeklinde konuştu.

Dengeli ve çeşitli bir beslenme programı oluşturmak mümkün!

İyi planlanmış bir vegan diyetinde tüm besin ögeleri bulunabildiğini dile getiren eden Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Tam buğday ekmeği, kahverengi pirinç, kinoa, yulaf gibi tahıllar; mercimek, nohut, fasulye, bezelye gibi baklagiller; renkli ve yeşil yapraklı sebzeler, taze meyveler, kuruyemişler; zeytinyağı, avokado, kuruyemişler gibi yağlar; badem sütü, soya yoğurdu gibi süt alternatifleri ile çeşitli ve dengeli beslenme planlanabilir.  Vegan bireyler için dengeli ve çeşitli bir beslenme programı oluşturmak, sağlıklı besin gruplarını bir araya getirerek mümkündür.” diye konuştu.

Lezzetli ve besleyici vegan öğünler hazırlamak oldukça kolay…

Vegan beslenmenin, et ve süt ürünleri dışında birçok farklı besin öğesini kapsadığını da kaydeden Öğr. Gör. Kübra Şahin, “Veganların beslenme çeşitliliğini artırabilecek lezzetli ve besleyici vegan öğünler hazırlamak oldukça kolaydır.” dedi.

Öğr. Gör. Kübra Şahin tarafından hazırlanan örnek bir günlük vegan beslenme programı şöyle:

“Kahvaltı: Yulaf ezmesi + badem sütü + taze meyve + chia tohumu + kuru yemiş (ceviz, badem vb.)

Öğle: Nohutlu kinoa salatası (nohut + haşlanmış kinoa ve yeşil yapraklı sebzeler)

Akşam: Tam buğday ekmeği ve çeşitli sebze garnitürlü fırında tofu

Ara öğünlerde: Taze meyve, kuru meyve, salatalık ve havuç.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı