Dünya Sağlık Örgütü’ne göre kalp damar hastalıkları başta olmak üzere çeşitli ciddi rahatsızlıklara neden olan, küresel sağlık sorunu obezitenin görülme sıklığı 1975’ten bu yana üç katına, Türkiye’de ise yüzde 30’lara kadar ulaşmış durumda…Yüksek kalori içeren; işlenmiş, endüstriyel gıda tüketiminin, porsiyon boyutlarının, fiziksel hareketsizliğin, psişik/fiziksel stresin artması obezite oranlarının yükselmesinde önemli rol oynarken; genetik yatkınlığın yanı sıra son yıllarda yapılan araştırmalar da obezitenin nesilden nesle aktarımına sebep olarak “Epigenetik Etki”ye işaret ediyor. Yarattığı sağlık sorunlarına ek olarak sağlık hizmeti harcamalarının da artmasına neden olan obezite, ABD verilerine göre, hekim ziyaretlerinin ve ayakta tedavi masraflarının yüzde 27’sini, yatarak tedavi masraflarının yüzde 46 ve reçeteli ilaç harcamalarının ise yüzde 80’ini oluşturuyor. Buna karşın son yıllarda obezite tedavisinde kullanılan medikal tedavi seçenekleri hızla artıyor. Bu seçeneklerin tedavi başarısını artıran etkin bir yaklaşım olduğunu söyleyen Liv Hospital Vadistanbul Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Berçem Ayçiçek, obezite ilaçlarından beklenenler arasında, dozla ilişkili olarak etkili kilo kaybı sağlamaları, hedeflenen kilonun sürdürülebilirliğini desteklemeleri ve uzun süreli kullanımda güvenilir olmalarının bulunduğunu belirtiyor. Aynı zamanda, bu ilaçların tolerans geliştirmemesi, kötüye kullanım veya bağımlılık riskine neden olmaması gibi özelliklerinin de oldukça önemli olduğunu kaydeden Prof. Dr. Ayçiçek’e göre bu beklentiler, obezite tedavisinde hem etkinlik hem de güvenlik açısından hasta ihtiyaçlarına uygun ideal tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde kritik rol oynuyor.

Kilo kaybını yüzde 24’e kadar artıran ilaçlar mevcut

Obezite tedavisindeki başarı, hastaların kilo kaybı sürecini süreklilikle destekleyen medikal yöntemlerle artırılabiliyor. Küçük oranlardaki kilo kayıplarının (yüzde 5-10) dahi metabolik sağlık üzerinde büyük fark oluşturabileceğini belirten Prof. Dr. Ayçiçek, “Örneğin, semaglutid ve liraglutid gibi GLP-1 reseptör agonistleri, kilo kaybını yüzde 7 ile 17 arasında sağlarken, kan şekeri kontrolü ve kardiyovasküler sağlık üzerinde de olumlu etkiler gösteriyor. GLP-1 reseptör agonistleri, gastrointestinal sistemdeki GLP-1 reseptörlerine bağlanarak, iştahı baskılıyor, mide boşaltımını geciktiriyor ve insülin salgısını artırıyor. Dual agonist ilaçlar dediğimiz ilaçlar, GLP-1 reseptör agonistlerinin yanı sıra başka bir hedefe daha etki ediyor, genellikle GIP (gastrik inhibitör polipeptid) veya GLP-1 kombinasyonunu içeriyor. Tirzepatid bu sınıfta yer alıyor ve klinik araştırmalarda kilo kaybı oranlarını yüzde 20’ye kadar yükselttiği gözlemleniyor. Ayrıca, kardiyovasküler sağlık üzerinde de fayda sağladığı görülüyor. Çok yakın zamanda tedavi seçeneklerimiz arasına girmesini beklediğimiz Triple agonistler, GLP-1, GIP ve glucagon gibi üç reseptör üzerinde etkili olup, kilo kaybı artırıcı etkisi ile şu ana kadar ki medikal tedaviler içinde listenin en üst sırasına yer alacağa benziyor. Retatrutid, bu gruptaki yeni ilaç ve klinik denemelerde (Faz 1-2) oldukça umut verici sonuçlar ortaya koyuyor. Kilo kaybını yüzde 24’e kadar artırdığı gözlemlenen bu ilaç, insülin salgısını artırarak glikoz kontrolünü desteklerken, yağ metabolizmasını da iyileştiriyor” dedi.

Hangi durumlarda GLP-1 reseptör agonistleri kullanılmamalı?

GLP-1 reseptör agonistleri, bazı durumlarda güvenli olmayabiliyor ve kullanılmaması gerekiyor. Bu durumları gebelik, pankreatit öyküsü, medüller tiroid kanseri öyküsü, kolelitiazis (safra taşı), ve ağır böbrek yetmezliği olarak sıralayan Prof. Dr. Ayçiçek, bu tür klinik tabloların, tedavi riskini artırabileceğinden, hastanın durumu dikkatlice değerlendirilerek alternatif tedavi seçeneklerinin tercih edilmesi gerektiğini kaydediyor. GLP-1 ilaçlarının diyabeti olan ve göz problemi yaşamış kişilerde dikkatle kullanılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Ayçiçek sözlerine şöyle devam etti: “Kan şekerini hızlı düşürmek, gözdeki sorunları kötüleştirebilir. Bu ilaçlar tedavi için etkili olabilir ama karar verirken hem yararları hem de riskleri iyi değerlendirmek gerekir. Özetle, şu durumda ‘yavaş ve dikkatli ilerlemek’ göz sağlığını korumak için önemlidir. Semaglutid’in, gözde sinir hasarına yol açabilen Non-Arteritik Anterior Ischemic Optic Neuropathy (NAION) riskini artırdığına dair bazı yayınlar mevcut. JAMA’daki çalışmada, bu riskin yüzde 7,5 olduğu bildirilmiş olsa da verilerin güvenilirliği tartışmalı, çünkü gözlemlenen vakalar çok nadir kalıyor. Yaklaşık 16 bin hasta içinde yalnızca 20 vakadan söz ediliyorsa, bu tür nadir yan etkilerin sıklığını ve etkinliğini tam olarak bilmek oldukça zordur. Retrospektif vaka kontrol çalışmaları gibi bu tür araştırmalarda, veri güvenilirliği bazen sorunlu olabilir. Bu tür araştırmalarda, kontrol grubu seçimi ve demografik eşleştirme süreçleri, sonuçları yanıltıcı hale getirebilir. Bu bakımdan uzun dönemli kanıt düzeyi daha yüksek çalışmalara ihtiyaç olduğu aşikardır.”

Medikal tedaviler cerrahi müdahaleye yakın kilo kaybı sağlıyor

Obezite tedavisinde son yıllarda kullanılan ilaçlar, etkili kilo kaybı sağlama konusunda önemli bir rol oynuyor. Öte yandan bu ilaçların yan etkileri ile ilgili bazı kaygıları gerek doktorların gerekse hastaların dikkatle değerlendirmesi gereken bir konu olduğunu belirten Prof. Dr. Ayçiçek, “Bilimsel çalışmalar, yeni medikal tedavilerin, bariyatrik (obezite) cerrahinin sağladığı kilo kaybına yakın düzeyde olduğuna işaret ediyor. Ancak uzun dönemde gerek bariyatrik cerrahi sonrasında gerekse de medikal tedavilerin uzun süreli kullanımı sonrasında takip ve önlem alınmaz ise mikronütrient eksiklikleri, kas kaybı, psikolojik sorunlar ve kırık riski gibi ciddi bazı yan etkiler meydana gelebiliyor. Örneğin, GLP-1 reseptör agonistlerinin yaygın yan etkileri arasında bulantı, kusma ve karın ağrısı yer alırken, nadiren iskemiye bağlı optik nöropati gibi ciddi komplikasyonlar da görülüyor” diye konuştu. 

Obezite tedavisinde, tedavi başarısını sürdürmek ve yan etkileri en aza indirmek için endokrinolog takibin de gerekli olduğunu savunan Prof. Dr. Ayçiçek, bunun nedenlerini de şöyle sıraladı: “GLP-1 reseptör agonistlerinin kullanımı sırasında doktor, tedaviye uyumu artırabilir, yan etkileri takip edebilir ve komplikasyonları önceden belirleyebilir. Uzun dönemde izlem, tedavi sürecinde oluşabilecek sağlık sorunlarına hızlı müdahale edilmesini sağlar. Sonuç olarak, bu ilaç grubunun obezite tedavisindeki etkileri oldukça umut verici olsa da bu tedavi seçenekleriyle ilgili herhangi bir yan etki riski söz konusu olduğunda, hastaların dikkatlice bilgilendirilmesi ve tedavi sürecinin uzman bir hekim gözetiminde sürdürülmesini gerekli kılıyor.”

Obeziteyi engellemek tedaviden daha avantajlı

Obeziteye ilişkin tedavi seçenekleri artıyor olsa da obezitenin önlenmesi, tedaviye kıyasla çok daha avantajlı olmayı sürdürüyor. Erken yaşlarda sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasının, fiziksel aktivitenin teşvik edilmesinin ve toplumda obezite farkındalığının artırılmasının hastalığın yükünü azaltmada önemli stratejiler olduğunu belirten Prof. Dr. Ayçiçek, “Sağlıklı gıdalara erişimin kolaylaştırılması, okul beslenme programlarının düzenlenmesi ve fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik şehir planlamaları gibi önlemler obeziteyi önleme çabalarının temel taşlarıdır” şeklinde konuştu. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nin salonunda görülen duruşmaya, 8 tutuklu sanık cezaevinden getirilirken, 3 tutuklu sanık ise Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katıldı. Duruşmada 3 tutuksuz sanık ile taraf avukatları da hazır bulundu.

‘BURADA BİR TEK KENDİ AVUKATIMI TANIYORUM’

Duruşmada savunma yapan tutuklu sanık Emircan Sümer, “Bir çete liderini öldürdüğüm söylenmekte ama ben buradaki hiç kimseyi tanımıyorum. Bir tek kendi avukatımı tanıyorum. Evde şahsıma ait bir ayakkabı bulundu ve bu ayakkabının olayda kullanıldığı söylendi. Beraatimi talep ediyorum” dedi.

‘TANIMADIĞIM İNSANLARLA İSMİM YAN YANA GEÇİYOR’

Silahlı saldırıya uğrayan Jovan Vukotic’in içinde bulunduğu aracı kullanan tutuklu sanık Emre Karağaç, olayda kendisinin de yaralandığını belirterek, “Özgürlüğüm elimden alındı. Silahlı saldırıya uğramama rağmen, 8 aydır tutukluyum. Abi kardeş gibi ilişkimin olduğu kişi hayatını kaybetti.

Tanımadığım insanlarla ismim yan yana geçiyor ve bu durum zoruma gidiyor. Üniversite son sınıf öğrencisiyim. Çifte diploma ile mezun olacağım sene böyle bir olay yaşadığım için çok üzgünüm. Motosiklet üzerinde siyah giyimli 2 kişi olduğunu gördüm. Ben de silahlı saldırıya uğradığımızı anlayınca direksiyona kapandım. Gaza mı frene mi basacağımı şaşırdım. Seyir halindeydim. Ara ara yemek yemeğe giderdik. Birden şoförü ilan edildim” ifadelerini kullandı.

1 SANIK HAKKINDA TAHLİYE

Sanık Emre Çakmak hakkında yurt dışına çıkış yasağı ve imza atmak şeklinde adli kontrol hükümleri uygulayarak tahliyesine karar veren mahkeme heyeti, 10 sanığın tutukluluk hallerinin devamına hükmetti.

Öte yandan Mart ayında görülen ilk duruşmada sanıklar Ayşe Sipahi ve Niyazi Serkan Altundaşar’ın da tahliyesine karar verilmişti.

OLAYIN GEÇMİŞİ

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede, uluslararası alanda faaliyet gösteren Kavak ve Skaljari suç örgütleri arasındaki husumet neticesinde Kavacki suç örgütü yöneticisi olan Radoje Zıvkovıc ve Milan Vujotıc’in örgütün lideri konumunda bulunan ve hakkında tefrik kararı verilen Radoje Zvicer’den aldıkları talimat doğrultusunda 2 Ekim 2021 tarihinde Predrag Popovıc adına düzenlenmiş pasaport ile ülkemize giriş yapmış olan Skaljarski örgütü lideri Juvan Vukotıc’in yerini tespit edebilmek için çalışmalar yaptığı kaydedildi.

İddianamede, Türkiye’ deki etkin mafya gruplarının gücünü kullanarak Jovan Vukotıc’e karşı saldırı düzenlemeyi amaçladığı, bu doğrultuda, Asiye Yüksel’in bağlantılarından yararlanarak İzmir’de etkin olan liderliğini Karadağ’da tutuklu bulunan Binali Camgöz’ün lideri olduğu Camgözler suç örgütü ile iletişime geçtikleri aktarıldı.

BİRÇOK SUÇTAN CEZA VERİLDİ

Camgözler örgütü adına Niyazi Serkan Altundaşar ile Erdi Ertan’ın Ayşe Sipahi ve Asiye Yüksel’i aracı kılarak Radoje Zıvkovıc vesilesi ile Kavackı suç örgütü ile irtibat kurmaya başladıkları anlatılarak, Jovan Vukotıc’in silahlı saldırı neticesinde öldürüldüğü belirtildi.

İddianamede, 13 şüphelinin “tasarlayarak kasten öldürme” suçlarından ağırlaştırılmış müebbet hapis ile cezalandırılması talep edildi.

Radoje Zıvkovic ve Milan Vujotic’in “silahlı suç örgütü kurmak veya yönetmek” suçundan 5 yıldan 14 yıla kadar hapis ile cezalandırılmaları istendi.

İddianamede, 8 şüphelinin “silahlı suç örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” suçundan 1 yıldan 2 yıla kadar hapis ile cezalandırılması istendi.

Sanık Cemre Murat Çalış’ın “silahlı suç örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek” suçundan 1 yıldan 2 yıla kadar, sanık Murat Polat’ın “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım” suçundan 7 aydan 1 yıl 4 aya kadar hapis cezası talep edildi.

Öte yandan Radoje Zıvkovic ve Milan Vujotic ve Zdravko Perinovic’in “resmi belgede sahtecilik” suçundan 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ile cezalandırılması istendi.

İddianamede, 8 kişi hakkında ise “suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama” ve tasarlayarak kasten öldürme” suçlarından ayrılan dosyanın devam ettiği kaydedildi.

Olayla ilgili tutanak tutulmasının ardından hazır bulunan siyasi parti temsilcileri, konuyla ilgili suç duyurusunda bulunulması için Yurt Dışı İlçe Seçim Kuruluna başvurdu. Talebi inceleyen Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu, oy birliğiyle konunun araştırılmasını ve kusurlular hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasını kararlaştırdı.

OY VERME İŞLEMİ 29 NİSAN’DA BAŞLAMIŞTI

Oy verme işleminden önce Sidney Başkonsolosluğu bir açıklama yaparak oy kullanabilmek için gerekli belgeler ve detayları seçmen ile paylaşmıştı. Sidney Başkonsolosluğu’nda 29 Nisan’da başlayan oy verme işlemi 7 Mayıs 2023’te sona erecek.

Sidney Başkonsolosluğu’nda oy verebilmek için Sidney Başkonsolosluğu’ndan randevu almaya gerek olmazken, T.C. kimlik kartı, pasaport, aile cüzdanı ya da Sürücü Belgesi gibi belgelerin ibrazı isteniyor.

1.2 MİLYON SEÇMEN OY KULLANDI

Yüksek Seçim Kurulundan (YSK) edinilen bilgiye göre, gümrük kapılarında ve yurt dışı temsilciliklerde 27 Nisan’da başlayan oy verme işlemi kapsamında yurt dışında 1 milyon 139 bin 556, gümrüklerde ise 87 bin 674 seçmen oy kullandı.

Yaya geçidinde yolun karşısına geçmeye çalışan scooterdaki gençlere, Muhammed Can Gülmez (23) yönetimindeki 07 BBS 63 plakalı otomobil çarptı.

8 YIL 4 AY 24 GÜN HAPİS CEZASI

Balcı ve Kayahan, çağrılan ambulansla kaldırıldıkları hastanede hayatını kaybetti.

Gözaltına alındıktan sonra ‘taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olmak’ suçlamasıyla tutuklanan Muhammed Can Gülmez, yargılandığı Antalya 5’inci Ağır Ceza Mahkemesinde ‘bilinçli taksirle ölüme sebebiyet vermek’ suçundan 8 yıl 4 ay 22 gün hapis cezasına çarptırıldı.

TARAFLAR KARARI İSTİNAFA TAŞIDI

Mahkemenin kararına, hem kazada hayatını kaybeden liseli iki gencin aileleri, hem sanık Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili ceza dairesi başkanlığına itirazda bulundu.

Ada Kayahan’ın ailesi adına avukatları Oğuz Sarıçobanoğlu ve Emin Sarıçobanoğlu tarafından yapılan itirazda, sanık Muhammed Can Gülmez’in, birden fazla insanın ölümüne neden olmaktan dolayı üst limit 15 yıl cezanın yanı sıra, bilinçli taksir hükümleri uygulanıp 7,5 yıl daha eklenerek, 22,5 yıl hapse mahkum edilmesini talep etti.

HIZ 108 KİLOMETRE, FREN İZİ 53 METRE

İtirazda, sürücünün kullandığı aracın zorunlu trafik poliçesi ve sigortası olmaması nedeniyle trafikte seyrinin de mümkün olmadığı ve trafik kurallarına aykırı olduğu, yolda 53 metre fren izi bulunduğu, aracın iki kez kaldırıma vurmasına rağmen 53 metre sonra durabildiği belirtildi.

Bilirkişi raporunda çarpma anı 108 kilometre olarak belirtilen araç hızının, kazadan sonra vurma izleri ve noktaları tutanakta belirtilmeyen iki kez kaldırıma çarpmış olması nedeniyle, hızın çarpmamış gibi yanlış hesaplandığı ve 108 kilometreden çok daha fazla olduğu kaydedildi.

Bilirkişi heyetinin scooter sürücüsü Mahmut Yağız Balcı’ya asli kusur, Ada Kayahan’a tali kusur yüklemesinin kabul edilemeyeceği de belirtilerek, sürücü Gülmez’in kazanın tek sebebi ve tam kusurlu olduğu vurgulandı.

ÜST LİMİTTEN CEZA İSTENDİ

Mahmut Yağız Balcı’nın ailesi adına avukatları Aziz Çetin ve Fatih Ardıç tarafından yapılan itirazda ise olayda sanık Muhammed Can Gülmez’in tam kusurlu ve söz konusu fiili olası kasıtla işlediğinin açıkça ortada olduğu vurgulandı.

Dava dosyası kapsamında yapılan tespitler ve alınan raporlarla aracın 108 kilometre hız tespitinin kabulünün mümkün olmadığı kaydedildi. Kaza mahallinin viraj, yaya geçidi, aydınlık ve görüşe açık olması, sürücünün yaya geçidine yaklaşırken hızını düşürmemesi, kaza sonrası gerekli yardımı yapmaması, 53 metrelik fren izine göre aracın ne kadar hızlı geldiği gibi birden fazla kusur olduğu ifade edildi.

Mahmut Yağız Balcı’nın asli kusurlu, Ada Kayahan’ın tali kusurlu bulunduğu kararın hatalı olduğunu da savunan Balcı ailesinin avukatları, yerel mahkemenin sanık Gülmez’e verdiği 8 yıl 4 ay 24 gün hapis cezası kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi ve sanığa en üst sınırdan, yani ilgili kanunlara göre toplamda 22,5 yıl ceza verilmesini talep etti.

SANIK AVUKATLARI BERAAT İSTEDİ

Sanık sürücü Muhammed Can Gülmez adına avukatı Ömer Faruk Tızlak tarafından yapılan itirazda ise mahkeme hükmünün kaldırılması ve dosyanın yeniden incelenerek ve hüküm kurularak beraat kararı verilmesi istendi.

İtirazda, bilirkişi ve Adli Tıp Raporu’na göre kabul edilen araç hızının 108 kilometre tespitinin doğru olmadığı, hızın 78-80 kilometre civarında olduğu öne sürüldü.

Dilekçede, kazada hayatını kaybeden scooter sürücüsü Mahmut Yağız Balcı ve arkadaki yolcu Ada Kayahan’ın ters istikametten yaya geçidine girdiği, yasak olmasına rağmen scooter ile yaya geçidinden geçtiği, yine yasak olmasına rağmen 2 kişi olarak scootera bindiği, scooter sürücüsü Mahmut Yağız Balcı’nın alkollü olduğu, yaya geçidinden geçerken sanığın aracını görmelerine rağmen scooterı yola doğru sürmeye devam ettiği kaydedildi. (DHA)