İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekan Yardımcısı, Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Zeynep Güneş Özünal, son günlerde gündemde olan sahte içki ve sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Sahte içkide, aslında daha doğru bir açıklama ile yasal olarak üretilmeyen içkinin üretim süreçlerinde metil alkol bulunabildiğini belirten Özünal, “Alkollü içkilerin içerisinde yer alan etil alkoldür. Etil alkol, fermentasyon veya distilasyon gibi yöntemlerle elde edilir. Eser miktarda metil alkol bulunabilmekle birlikte yasal olarak imal edilen içkilerde kontrol edilmektedir. Metil alkol çözücü olarak endüstride kullanılmakla birlikte gıda olarak alınmaz” uyarısında bulundu.

Daha ucuz olduğu için metanol kullanılıyor

Türkiye’de damıtılarak alkol üretiminin yasal düzenlemeleri olduğunu kaydeden Özünal, “Uygun kaynaklardan elde edilmeyen ve uygun yöntemlerden ve kontrollerden geçmeyen damıtma süreçleri, sağlığa zarar verici oranda metanol içerebilir. Yasa dışı üretilen içkiler bazı durumlarda da metanol daha ucuz bir yan ürün olduğu için maliyeti düşürmek üzere, etanol yerine değişen oranda metanol ile üretilmiş olabilir” diye konuştu.

Metanol zehirlenmesi, doku hasarına ve ölüme neden oluyor

Sahte içkinin önemli sağlık sorunlarına yol açtığı uyarısında bulunan Özünal, “Metanol aslında düşük bir zehirleme riskine sahiptir. Fakat vücutta enzimler tarafından zehirli maddelere dönüşür.  Metanol, enzimler tarafından formaldehite ve formik aside dönüşür. Metanol zehirlenmesi vakalarında formik asit birikmesi, doku hasarına ve ölüme neden olur.  Zehirlenmede kan pH’ı değişir, görme kaybı olur” dedi. 

Sahte içki 30-60 dakikada etkili oluyor

Sahte içki zehirlenmesinin belirtileri hakkında bilgi veren Özünal, “Metanol hızlı emilir. Yemek ile birlikte alınıp alınmadığına göre değişmek ile birlikte kanda 30-60 dakika süreyle yüksek konsantrasyona ulaşır. Ciltten temas ile ya da solunum yoluyla da kana karışır. Metanol zehirlenmesi, tipik olarak bulantı, kusma, karın ağrısı ve hafif merkezi sinir sistemi depresyonuna neden olur. Bu belirtiler etil alkolün yüksek dozda alındığı belirtilerden çok farklı değildir. Daha sonra, kısmen alınan metanol dozuna bağlı olarak, yaklaşık 12-24 saat süren bir dönem vardır, bunu takiben pH değişiklikleri bulanık görme ve değişen görme alanlarından tam körlüğe kadar değişen görme fonksiyonu bozulur. Bunlar tipik durumlar olmakla birlikte daha az görülen klinik bulgular da vardır. Kanda düzey tayini, tanı için önemli olmak ile birlikte her laboratuvarda rutin olarak yapılmamaktadır” diye konuştu. 

Sahte içki asla tüketilmemelidir

Sahte içkinin hiçbir zaman içilmemesi gerektiğini vurgulayan Özünal, “Sahte içkiden korunmada ilk önlem sahte içkinin içilmemesidir. Ardından zehirlenmeye neden olan kimyasallara dönüşmesini engellemek yer alır. Etanol, metanolü yıkan enzimler için yarışarak zehirli kimyasallara dönüşümü yavaşlatır. Fomepizol de panzehir olarak kullanılır. Her zaman her koşulda erişim mümkün olmayabilmektedir. Bazı hastalarda diyaliz ile metanolün uzaklaştırılması gerekmektedir” dedi.

En yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır

Sahte içkiden zehirlenmelerde ilk yapılması gerekenin en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak olduğunu belirten Doç. Dr. Zeynep Güneş Özünal, “Hastayı kusturmak akciğerlere kusmuk kaçması riski nedeniyle önerilmemektedir. Emilim çok hızlı olduğu için emilimi azaltan mide yıkama gibi yöntemlerin de faydalı olma ihtimali zayıftır. Sahte içkinin tat ve koku açısından ayırıcı bir özelliği bulunmamaktadır. Şüphe halinde en yakın sağlık kurumuna götürülmesi uygundur” diye konuştu.

Sahte içki zehirlenmesinin uluslararası literatürde nadir fakat ciddi zehirlenmeler arasında yer aldığını kaydeden Özünal, “Son zamanlarda ülkemizde nadir olmaması bu açıdan farklıdır. Metanol zehirlenmesi ihtimalinden şüphelenilmesi, bu içkiyi içenlerde benzer bulguların sorgulanması gereklidir” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Belediye ekipleri, Üsküdar Kaymakamlığı’nın koordinasyonu ile ilçe genelinde halk sağlığını tehdit eden ve ruhsatsız içki satışı yapan işletmelere yönelik denetimlerini sıklaştırdı.

Bu kapsamda Yavuztürk ve Burhaniye Mahallesi’nde bulunan iki işletmeye Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bağlı ekipler arama gerçekleştirdi.

Ekiplerin yaptığı arama sırasında ruhsatsız içki satışı yapıldığı tespit edilen iki işletme Üsküdar Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne bildirildi.

Gelen bilgiyi değerlendiren belediye ekipleri, Yavuztürk ve Burhaniye Mahallerindeki iki işletmeyi mühürledi.

Mühürleme işleminin ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatları da iptal edildi.

Halk sağlığının tehdit edilmesine fırsat verilmeyecek

Üsküdar Belediyesi ekipleri bu kapsamda, 7/24 kayıt esaslı kamera kullanımı için işyeri ruhsatlarına dönük denetimler de gerçekleştirmeyi sürdürüyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

‘Sahte İçki de Bandrollü Olabilir’

İçkinin renginden, kokusundan veya tadından sahte olup olmadığının anlaşılamayacağını belirten Prof. Dr. Aydın, şu açıklamaları yaptı:

“Sahte içki, yasal üretim süreçleri dışında, etil alkol yerine metil alkol kullanılarak üretilen alkollü içkidir. İçkinin sahte olup olmadığı, yalnızca laboratuvar testleriyle anlaşılabilir. Bu testlerle, içkinin zehirli olan metil alkol mü yoksa etil alkol mü içerdiği tespit edilebilir. Biliyoruz ki, alkollü içkiler yasal yollarla üretildikten sonra bandrollenerek piyasaya sürülür. Ancak, bir şişenin bandrollü olması, mutlaka yasal yollarla üretildiği ve sahte olmadığı anlamına gelmez. Piyasada sahte bandrol kullanımı vakalarına da rastlanmaktadır. Dikkat edilmesi gereken bir diğer riskli konu ise evde içki üretimidir. Evde yapılan içkilerde kullanılan alkolün etil mi yoksa metil mi olduğu genellikle bilinemez. Bu nedenle, farkında olmadan metil alkolle üretilen içkiler ciddi sağlık sorunlarına, hatta yaşam kayıplarına yol açmaktadır.”

‘Ucuz İçkilere Dikkat Edilmeli’

Ucuz içkilerin sorgulanması gerektiğini vurgulayan Yeditepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Farmasötik Toksikoloji ABD Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, şu uyarılarda bulundu:

“Sahte içkilerde kullanılan ve daha ucuz olan metil alkol, vücutta metabolize olarak formik aside dönüşür. Bu süreç, kanın nötr olan pH değerini asit hale getirir ve asidoza yol açar. Asidoz, tüm hücrelerin ve organların ciddi şekilde hasar görmesine neden olur. Bu durum, ne yazık ki, insanların hayatlarını kaybetmesine yol açabilmektedir.”

 ‘Yarım Çay Bardağı Bile Yaşam Kaybına Yol Açabilir’

Alkolün vücuda alındığı andan itibaren ilk 6 saatin çok kritik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aydın, şu bilgileri paylaştı:

“Sahte içki alındıktan 6 saat sonra bulanık görme gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Ancak asıl zehirlenme belirtileri, sahte içkinin tüketiminden 10-24 saat sonra belirgin hale gelir. Alkol zehirlenmesi nedeniyle kişi tedavi edilmezse, görme kaybı gibi ciddi sonuçlarla karşılaşabilir ve hatta tamamen kör olabilir. Zehirlenmenin şiddeti, vücutta oluşan asidozun derecesine bağlıdır. Alkol zehirlenmesinin başlıca belirtileri; bilinç bulanıklığı, denge ve hareket bozuklukları, baş ağrısı, bulantı, kusma, şiddetli karın ağrısı, sırt, kol ve bacaklarda ağrı, görme bozukluğu, körlük ve tedavi edilmezse koma ile solunum durması sonucu ölümdür. Yarım çay bardağı kadar saf metil alkol (30 ml) bile ölümcül olabilir. Zehirlenme belirtileri ortaya çıktıktan sonra hastanın kusturulması etkili olmaz. Ancak alkol alımından itibaren en fazla 1 saat içinde yapılan kusturma işlemi faydalı olabilir. Zehirlenme durumlarında hastanede erken tanı konularak hızlı müdahale edilmesi hayati önem taşır.”

‘Acil Servislerin Panzehir Stoklarını Güncel Tutması Hayati Önem Taşıyor’ 

Zehirlenen kişilerin hemen hastaneye kaldırılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Ahmet Aydın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Hastanede yapılacak kan analizi ile kanda metil alkol bulunup bulunmadığı çok kısa sürede tespit edilebilir. Tetkik ve muayenelerin ardından, zehirlenmenin en önemli sonucu olan asidoza karşı uygun tedavi uygulanır. Eş zamanlı olarak zehirlenen kişiye panzehir de verilir. Tedavi protokolleri, acil servisler tarafından standartlara uygun şekilde yürütülür. Bununla birlikte, acil servislerin panzehir stoklarını sürekli güncel tutması hayati önem taşımaktadır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı