İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Emine Yıldırım, solunumsal yanıklarda hastanın durumunun stabil hale getirilmesi ve solunumunun devamı için havayolunun açık olmasının sağlanması gerektiğini söyledi. 

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Emine Yıldırım, yanık vakalarına genel cerrahinin yaptığı müdahale ve tedavi yöntemlerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Genel cerrahinin, ciddi ve kapsamlı yanıkların, ayrıca kimyasal yanık adı verilen güçlü asit ya da alkali maddelere bağlı oluşan yanıkların tedavisinde önemli bir role sahip olduğunu belirten Yıldırım, “Çoğu yanık vakasında ilk yardım ve tedavi genel cerrahlar tarafından yapılır. Ancak ciddi yanıkların tedavisinde birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren multidisipliner bir yaklaşım gerekebilir. Bu uzmanlık dalları arasında plastik cerrahi, yoğun bakım ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları bulunur” dedi.

Hayati tehlike oluşturan yanıklara cerrahi müdahale

Geniş yüzeyli, derin ve hayati tehlike oluşturan yanıklarda, ilk müdahalenin cerrahlarca yapıldığını kaydeden Yıldırım, “Ayrıca yanığa bağlı şok riski olan hastalarda sıvı tedavisi ile dolaşım sistemine ait  parametrelerin düzenlenmesi sağlanır. Yanık alanındaki ölü dokular cerrahi olarak temizlenir. Enfeksiyon riskini azaltmak ve yara iyileşmesini hızlandırmak için müdahale edilir. Yanığa bağlı organ hasarı-organ yetmezliği beklenen hastaların ileri bakım ve tedavi için yanık merkezlerine nakli planlanır. Gerekirse plastik ve rekonstrüktif cerrahi desteği ile yanıklı alana doku nakli yapılır veya kontraktür adı verilen gergin doku iyileşmelerinin ve buna bağlı harekette kısıtlanmanın tedavisi düzenlenir” diye konuştu.

Sıcak duman, zehirli gazlar ve kimyasal maddeler solunumsal yanıklara yol açabiliyor

Yanıkların solunumsal ve kimyasal olarak da oluşabildiğini belirten Yıldırım, “Solunumsal yanıklar sıcak duman, zehirli gazlar ve kimyasal maddelerin solunum yolu ile alınması sonucu oluşur. Burada öncelikle hastanın genel durumunu stabil hale getirmek ve ardından fizik muayene ve tetkikler ile tanı koymak gerekir. Hastanın solunumunun devamı için havayolunun açık olması sağlanmalıdır. Solunan zararlı maddenin etkisi ile solunum yolları tıkanabilir. Hastayı yanığa sebep olan maddenin ve azalan oksijen alımının zararlarından korumak gerekir” uyarısında bulundu. 

Kimyasal yanıkta madde, hızla vücuttan uzaklaştırılmalı

Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Kimyasal yanık ise cilt, göz ya da mukoza adı verilen organların içini kaplayan tabakaya asit ya da alkali maddeler gibi aşındırıcı maddelerin teması ile oluşan yanıklardır. Hasara sebep olan madde hızla vücuttan uzaklaştırılmalı, cilde temas varsa bol su ile yıkanmalıdır. Bu maddeler ağız yolu ile alınmışsa alınan maddeye özgü müdahale edilmelidir” uyarısında bulundu. 

Doğrudan buz uygulaması kan dolaşımını bozabilir

Yanıklarda yapılan hatalı müdahalelerin, iyileşmeyi geciktirdiğini ve komplikasyon riskini artırdığını belirten Doç. Dr. Emine Yıldırım, “Yanık üzerine diş macunu, yağ gibi maddeler sürülürse bir tabaka oluşturur ve hasarı artırır, bazen de enfeksiyona sebep olur. Kabarcıkları yani büller profesyonel sağlık hizmeti veren birisinin değerlendirmesi yapılmadan patlatıldığında doğal bir bariyer ortadan kaldırılıp enfeksiyon riski artırılır. Doğrudan buz uygulanırsa dokuları daha fazla soğutarak kan dolaşımını bozabilir. Yapışmış giysileri zorla çıkartılırsa doku hasarı artar, kanama olabilir. Yanık bölgesine steril olmayan malzemeler ile pansuman yapılırsa enfeksiyon riski artar” uyarısında bulundu.

Enfeksiyon önlenmeli, düzenli pansuman yapılmalı

Yanık tedavisinde dikkat edilmesi gereken noktalara değinen Yıldırım, önerilerini şöyle sıraladı:  “Yanığın ilerlememesi için ilk yardım önlemleri alınmalı ve enfeksiyon önlenmelidir. Yanık bölgesi düzenli olarak temizlenip pansuman yapılmalı, varsa ölü dokular temizlenmelidir. Doktor tarafından önerilen ürünler ile nemli tutulmalı, vücudun sıvı kaybı gerekirse damardan verilen sıvılarla yerine konulmalıdır. Yanığa bağlı ağrı kesilmelidir. Yanığa bağlı izler ve ciltte oluşan kontraktür adı verilen eklem hareketini kısıtlayan gergin bant benzeri oluşumlar önlenmelidir. Gerekirse cerrahi müdahale veya fizik tedavi uygulanmalıdır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İlaçların da gıdalar gibi bozulabileceğini söyleyen Prof. Dr. Hilmi Orhan, “Son kullanma tarihi geçmiş ilaçların kimyasal yapısı bozulabilir ve bunun birkaç önemli sonucu vardır. En başta bozulmuş bir ilaç beklediğimiz tedavi edici etkiyi göstermeyebilir. Ayrıca ilacın bozulmasıyla oluşan yeni kimyasal maddeler, bu şekilde kullanılması durumunda tam tersi toksik etki de gösterebilirler. Bunun yanı sıra son kullanma tarihi geçen ilaçların çöpe atılması, lavabo ya da tuvalete dökülmesi sonucu çevre ve dolayısıyla insanlar için oluşturduğu riskler vardır. İlaç adını verdiğimiz kimyasal madde karışımları çevredeki canlılar üzerinde birtakım zararlı etkilere neden olabilmektedirler. Örneğin antibiyotikler, sadece insan vücudundaki bakterileri değil çevredeki bakterileri de öldürebilir. Ancak atılan ilaçlar çevreye yayıldıklarında büyük oranda seyrelecekleri için çevredeki bakteri ya da virüsleri öldürmediği gibi onların antibiyotiğe karşı direnç geliştirmesine neden olur. Bunun sonucu şudur, o antibiyotiğin kullanılması gerek hastalıklara yakalananlarda ilaç etkisini yeterince gösteremez ve iyileşme sağlanamaz” dedi.

Prof. Dr. Orhan, “Bunların yanı sıra doğada yaşayan birçok canlı türünün çevresel ilaçlar nedeniyle de olumsuz etkilenmesi doğal çeşitliliği bozmakta ve ekolojik sistemlere zarar vermektedir. Bu durum dönüp dolaşıp yine insanları olumsuz etkilemektedir, çünkü içinde yaşadığımız yerküre büyük ve tek bir sistemi oluşturur, bu sistemin dengesindeki her türlü bozulma tüm canlılarla birlikte insanları da olumsuz etkiliyor” diye konuştu.

    “Geri dönüşüm ekonomi açısından da önem arz ediyor”

İlaçların etkin şekilde geri dönüştürülmemesi ve çevreye atılması durumunda çevresel kirlenmeye neden olduğunu söyleyen Prof. Dr. Hilmi Orhan, “Kimyasallar, daha çok toprağa ve sulara karışarak bitkilere, hayvanlara nüfuz eder ve beslenme yoluyla tekrar dönüp insan sağlığını etkiler. Arıtma sistemleri ile bu kimyasalların ancak bir kısmından kurtulabiliyoruz, kaldı ki her yerde arıtma tesisi mevcut olmadığından ilaçların çevre ve insan sağlığı üzerindeki zararını etkin engellemek için ilaçları geri dönüştürmeliyiz” diye konuştu.

Prof. Dr. Hilmi Orhan, “İlaçların geri dönüşümü için birkaç yöntem var. Yakma işlemi bunlardan birisi ancak bu yöntem sorunu tam çözmediği için artık çok tercih edilmiyor. Çünkü yakma işlemi kurtulmaya çalıştığınız kimyasalların yanma ürünleri olan başka kimyasallara dönüşmesi demektir. Bazen bu yanma ürünleri ana maddeler kadar hatta daha da zararlı olabilmektedir. Bir de geri dönüşüm yöntemi var. İlaç moleküllerinin parçalanması yüzde yüz olmayabilir, önemli kısmı sağlam kaldıysa dönüştürülerek tekrar kullanılabilir. Ancak bu yöntem çok maliyetli olduğu için büyük ölçekte tercih edilmiyor. Anabilim dalımız dahil bazı araştırma merkezlerinde ve üniversitelerde araştırma amaçlı kullanılacak ilaç etkin maddelerinin elde edilmesi için bir yöntem olarak kullanılıyor ancak bu işlemin hacmi çok düşük. Geri dönüşümün bir başka yönü ekonomik boyutunun da olması. Çöpe atılan her ilaç bir kayıptır ve etkin bir şekilde dönüştürülmezse çevre kirliliğinin neden olacağı sağlık sorunları da artmakta, dolayısıyla ülkenin sağlık harcamalarında artışa neden olmaktadır. Toplam çevresel kirlilik içerisinde çevreye atılan ilaçların payı yüksek görünmeyebilir, ancak buraya kadar özetlediğim etkileri açısından önlem almamızı gerektirecek kadar önemli bir konudur. Çevreye yayılan kimyasalların arıtılmaları için devletler tarafından büyük harcamalar yapılıyor. Bununla birlikte sağlık harcamaları yükseliyor, bu da ülke ekonomisini önemli ölçüde etkiliyor” dedi.

“Kullanılmayan ilaçlar eczanelere teslim edilmeli”

Geri dönüşüm konusunda toplumun daha da bilinçlenmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Hilmi Orhan, “İlaçların geri dönüştürülmesi konusunda toplumda bilgi eksikliği var. Bu bilincin geliştirilmesi lazım. İlaçların çöpe atılmadan, lavabolara dökülmeden eczanelere götürülüp işin uzmanı olan eczacılara teslim edilerek tüm bu çevresel ve sağlık risklerinin önüne geçilmesi gerekir. Bu bilinçli, medeni yurttaşlar olarak hepimizin görevi. Bu konuda Fakültemizin öncülük ettiği bir çalışma, İzmir Eczacı Odası ile birlikte 10 yıl önce başlatılmıştı. Bu projede belirli bazı eczaneler iade noktası olarak seçilmişti. Günümüzde sayıları daha da artmış olan söz konusu eczaneler ve bu eczanelerde bulunan geri dönüşüm kutuları ile süresi dolmuş ilaçlar toplanıyor ve uygun şekilde geri dönüştürülüyor. Fakültemizin de öncülük ettiği bu projede bilgilendirme amaçlı posterler, afişler, broşürler hazırlanmış eczanelerin vitrinlerine asılarak sosyal medya paylaşımları yapılmıştı. Bu bilgilendirmelerin periyodik olarak tekrarlanması gerekiyor ki yaygınlaşsın ve toplum bilgi sahibi olsun” diye konuştu.

Prof. Dr. Orhan, “Yurttaşlarımız vurguladığım gibi bilinçli, birlikte yaşadığı insanları ve çevrenin iyiliğini önemseyen bireyler olarak süresi dolmuş ya da kullanılmayan ilaçlar konusunda kendi eczacılarına danışabilir ve eczacıları aracılığı ile bu ilaçların hem çevresel zararlarını önleyebilir hem de ekonomiye geri kazandırılmalarını sağlayabilirler” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çeşme Belediyesi, vatandaşların taleplerine hızlı ve etkin çözümler sunmak amacıyla hayata geçirdiği Çeşme Çözüm Merkezi’ni hizmete açtı. Çeşme Çözüm Merkezi, halkın taleplerine daha hızlı yanıt verebilmek, şikayet ve önerileri en doğru şekilde değerlendirebilmek için yenilikçi bir hizmet anlayışı sunuyor. Vatandaşlarla belediye arasındaki iletişimi güçlendirecek olan bu yeni yapı, belediye müdürlükleri arasındaki koordinasyonu artırarak sorunlara anında müdahale edebilme yeteneği kazandırıyor. 

“Hizmet kalitesini sürekli geliştirme imkanı sağlayacak”

Açılış konuşmasını yapan Belediye Başkanı Lâl Denizli, Çeşme Çözüm Merkezi ile gelen talep ve şikayetlerin doğrudan sisteme işlenmesinin sağlanacağını ve bu sayede sürecin her adımını yakından takip etme ve hizmet kalitesini sürekli geliştirme imkanı bulacaklarını ifade ederek, “Sizlerden gelen talep ve şikayetler belediyeye bağlı müdürlüklerde hızlı bir şekilde çözüme kavuşturulacak. Çeşme Çözüm Merkezi vatandaşla daha doğru ve daha sağlıklı diyalog kurma zeminini oluşturacak. Vatandaştan gelen talep, öneri ve şikayetler direkt olarak sisteme yükleneceğinden bizler de bunu denetleyebileceğiz” dedi. 

“Vatandaşın hızlı ulaşabildiği, vatandaşa hızlı yanıt verebilen bir yapı”

Çözüm merkezi çalışanlarının eğitimlerini tamamladığını da ifade eden Başkan Denizli, “Vatandaşa en doğru şekilde hizmeti vermek için de merkez çalışanlarına gerekli tüm prosedürleri, sistem kullanma işlemlerini aktardık. Eğitimlerimizi de tamamladık. Bizler kurum olarak vatandaşın hızlı ulaşabildiği, vatandaşa hızlı yanıt verebilen bir yapı oluşturmak istedik ve Çeşme Çözüm Merkezi de bu şekliyle kuruldu” diye konuştu. 

“Çeşme’mize hayırlı olsun”

Denizli, hizmet anlayışını en üst seviyeye taşımak ve vatandaşlara daha iyi hizmet sunabilmek için titizlikle çalıştıklarını belirterek, “Emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Çeşme’mize hayırlı olsun” dedi.

Çeşme Çözüm Merkezi’nin iletişim bilgileri ise şu şekilde; 

Çağrı Numarası: 444 6 232 

Whatsapp Hattı: 0535 664 88 88 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı