Kara yolu taşımacılığında enerji tüketimi toplam 1 milyon 69 bin 246 terajul oldu
 

Ulaştırma Sektörü Nihai Enerji Tüketim Araştırması sonuçlarına göre; kara yolu taşımacılığında 2023 yılında nihai enerji tüketimi 1 milyon 69 bin 246 terajul⁽¹⁾ oldu. Tüketilen yakıtlar itibarıyla; toplam enerji tüketiminin  %69,4’ü motorin; %15,8’i LPG, %14,6’sı benzin ve %0,3’ü diğer yakıtlar olarak gerçekleşti.

Kara yolu taşımacılığında 2023 yılında tüketilen nihai enerjinin, %46,0’ını otomobiller, %23,4’ünü kamyonlar, %19,3’ünü kamyonetler ve %6,1’ini otobüsler tüketti.

Kara yolu taşımacılığında nihai enerji tüketiminin yakıt ve taşıt türlerine göre dağılımı, 2023 

Hava yolu taşımacılığında enerji tüketimi toplam 263 bin 683 terajul oldu

Hava yolu taşımacılığında 2023 yılında nihai enerji tüketimi 263 bin 683 terajul oldu. Toplam enerji tüketiminde uluslararası hava yolu taşımacılığının payı %83,1 olurken, yurt içi hava yolu taşımacılığının payı %16,9 olarak gerçekleşti. Hava yolu taşımacılığında jet yakıtı (kerosen) tüketimi bir önceki yıla göre %15,9 arttı.

Ulaşım türüne göre hava yolu taşımacılığında jet yakıtı (kerosen) tüketimi (TJ), 2022, 2023

Yurt içi deniz yolu taşımacılığında enerji tüketimi toplam 11 bin 186 terajul oldu

Yurt içi deniz yolu taşımacılığında 2023 yılında nihai enerji tüketimi 11 bin 186 terajul oldu. Toplam enerji tüketiminde yolcu taşımacılığının payı %53,3 olurken, yük taşımacılığının payı %46,7 olarak gerçekleşti. İç su yolları hariç toplam yurt içi deniz yolu taşımacılığında motorin tüketimi bir önceki yıla göre %1,1 azaldı.

Taşımacılık türüne göre yurt içi deniz yolu taşımacılığında⁽¹⁾ motorin tüketimi (TJ), 2022, 2023

Demir yolu taşımacılığında enerji tüketimi toplam 9 bin 905 terajul oldu

Demir yolu taşımacılığında 2023 yılında nihai enerji tüketimi 9 bin 905 terajul oldu. Enerji kaynaklarının paylarına göre; enerji tüketiminde elektriğin payı %51,0 olurken motorinin payı %49,0 olarak gerçekleşti. Demir yolu taşımacılığında 2023 yılında motorin tüketimi bir önceki yıla göre %7,4 azalırken, elektrik tüketimi ise %3,0 oranında artış göstermiştir. Yüksek hızlı trenlerin elektrik tüketimi %20,0; tramvay ve metroların elektrik tüketimi ise %7,5 arttı.

Taşıt cinsine göre demir yolu taşımacılığında elektrik tüketimi (TJ), 2022, 2023

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İnsan ve gezegenin yararına temiz enerjiye adil ve kapsayıcı bir geçiş için farkındalığı artırma ve harekete geçme çağrısı günü olarak ilan edilen 26 Ocak Uluslararası Temiz Enerji Günü’nde herkesin enerjiye erişim hakkı ile temiz enerjinin yaşamdaki vazgeçilemez önemini vurgulayan İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu  yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı, enerji verimliliği uygulamaları ve mevcut en temiz enerji teknolojileri ile iklim değişikliğine karşı duralım çağrısı yaptı.

Uluslararası Temiz Enerji Günü

SÜT-D Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu “Birleşmiş Milletler(BM) Genel Kurulu 2023 kararı ile insan ve gezegenin yararına temiz enerjiye adil ve kapsayıcı bir geçiş için farkındalığı artırma ve harekete geçme çağrısı günü olarak ilan edilen 26 Ocak Uluslararası Temiz Enerji Günü için tarih seçiminde Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) kuruluş günü olan 26 Ocak 2009 esas alındı. Enerji sektörü için dönüm noktası olan IRENA Kuruluş Konferansı’nda 75 ülkenin tüzük imzasıyla küresel enerji gidişatını biyokütle, güneş, rüzgar, su kaynaklarının elektrik, ısı, soğuk, katı-sıvı-gaz yakıtların üretiminde kullanılması ile enerjiye erişim ve enerji güvenliği sağlanması, düşük karbonlu ekonomide büyüme ve refaha ulaşılması hedeflenerek bilgi, teknoloji, politika, strateji, finans için bağımsız, hükümetler arası mükemmeliyet merkezi göreve başladı.Ülkemiz merkezi Abu Dabi’de olan IRENA kurucu ve en etkin  üyelerinden biri olup halen Avrupa Birliği dahil 170 üye bulunmakta” bilgisini vererek Uluslararası Temiz Enerji Günü, temiz enerjinin yaygın bilinirliği için mühim vurgusu yaptı. 

Herkes için enerjiye erişim 

BM 2030 Gündemi için 2015’te üç söz vererek  aşırı yoksulluğu sona erdirme; eşitsizlik ve adaletsizlik ile mücadele; iklim değişikliğini düzeltme için BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları(SKA) ile ilerliyoruz. SKA7’de “Herkes için karşılanabilir, güvenilir, sürdürülebilir ve modern enerjiye erişim sağlama” tanımlı. IRENA, Uluslararası Enerji Ajansı(IEA), BM İstatistik Bölümü (UNSD), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) işbirliğinde hazırlanan SKA7’yi Takip Etme:2024 Enerji İlerleme Raporu’nda 2021’de toplam nihai enerji tüketimindeki yenilenebilir enerji kaynaklarının payı yüzde 18,7 olup; 2022 yılında 7,2 milyar insan elektrik şebekesine bağlıyken 685 milyon kişi elektriğe, 2,1 milyar kişi ise temiz pişirme yöntemlerine erişemedi. Temiz enerjiye destek amacıyla gelişmekte olan ülkelere yapılan uluslararası finansal akışların 2022’de 15,4 Milyar Dolar olduğunun belirtildiğine dikkat çeken Prof.Karaosmanoğlu herkes için enerjiye erişim hakkı, insan ve gezegen için temiz enerjiye erişim hakkının önemini ifade etti.

İklim değişikliği, karbonsuzlaşma ve temiz enerji

İnsan, insan için tüketip üretirken, günlük yaşamda ve iş dünyasında, doğrudan ve dolaylı etkilerle iklim değişikliğine sebep olan sera gazları emisyonu salınır, küresel sıcaklık artar ve iklim değişir. Statista küresel sera gazları 2023 sektörel yüzdesel dağılımında elektrik:26, ulaştırma:15, endüstri:11, tarım:11, yakıt üretimi:10, endüstriyel prosesler: 9,arazi kullanımı, arazi kullanım değişikliği ve ormancılık: 7, binalar 6, atık v.d.: 4 olup enerji kaynaklı emisyonların iklim krizine ciddi etkisi ortadadır.Elektrik üretiminin büyük kısmı kömürlü santral, ulaştırmada ise kara taşımacılığı kökenli. Dünya Meteoroloji Örgütü(WMO) hiç istenmeyen rekorlarla son on yılın  kayda geçen en sıcak on yıl  olduğunu, 2024’ün de sanayi öncesi dönemlere göre 1,55^oC daha sıcak olduğunu açıkladı bilgilerini veren Dr. Karaosmanoğlu bu korkutucu sayılar bize enerjide karbonsuzlaşma yolunda temiz enerji ile ilerleme gereğinin tartışılamaz yerini gösteriyor dedi.

İklim değişikliğine karşı duralım

Prof. Karaosmanoğlu “Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verisine göre 2023 yılı elektrik üretimi kaynak bazında incelendiğinde, üretimin %36,2’si kömürden, %21,0’i doğal gazdan, %19,3’ü hidrolik enerjiden, %10,3’ü rüzgâr enerjisinden, %6,7’si güneş enerjisinden, %3,4’ü jeotermal enerjiden ve %3,2’si diğer kaynaklardan sağlandı. Kasım 2024 itibarıyla elektrik üretimimiz 318,0 TWh olarak gerçekleşmiş, bu üretimin %40’ı yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanarak Anadolu ve Rumeli’nin doğa sermayesi  güneş, rüzgar, su ve biyokütlesi yerli ve temiz enerjimiz oldu.Haziran 2024 Türkiye İstatistik Kurumu rakamlarına göre ülkemizde 2022’de enerji:71,8, tarım:12,8,endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı:12,5, atık:2,9 yüzde oranlarında emisyona neden oldu. “2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi” için enerji kökenli emisyonlarımızı “2053 Uzun Dönemli İklim Değişikliği Stratejisi” doğrultusunda azaltmalıyız. Çünkü hepimiz iklim değişikliğinden sorumluyuz diyen Dr. Karaosmanoğlu iklim değişikliği afetinin daha da kötüsüyle yüzleşmemek için temiz enerji için harekete geçip karbonsuzlaşarak yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı, enerji verimliliği uygulamaları ve mevcut en temiz enerji teknolojileri ile iklim değişikliğine karşı duralım çağrısı yaptı.

Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği(SÜT-D): SÜT-D, sürdürülebilir üretim ve tüketim konusunda toplumda güçlü etki yaratmak için faaliyetler yaparak, en iyi enerji, su, atık yönetimi ile kaynak verimli, mevcut en iyi teknolojilerin kullanılması; çevre kirliliği,iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik kaybı ile mücadele edilmesi;  insan ve doğa dostu sürdürülebilir yaşam kültürü ile sürdürülebilir kalkınma farkındalığının artırılması için çalışarak bilgi ve kapasite oluşturmak hedefi ile 2013 yılında kamu, iş ve akademi temsilcilerince kuruldu. SÜT-D etkinliklerinde resmi erk, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum örgütleri ve medya ile yakın işbirliğinde olma, “Sürdürülebilirlik Yönetimi”   sosyal ve teknik yönleriyle uğraş vermeyi öncelikli görmekte, bugün ve yarında insanoğlunun refah ve konforu için sivil toplum yeşil ve mavi gücünü sunmaktadır.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Multinet Up, dijital dönüşümle sürdürülebilirliğin buluştuğu #DünyayaKazandırmak projesi ile müşteri deneyiminde çevreye duyarlı ve dijital çözümler sunarak fark yaratıyor. Proje kapsamında, müşteriyle fiziksel temas noktalarının yüzde 30’u dijitalleştirilerek operasyonel verimlilik artırılırken, aynı zamanda 27.000 kg karbon ayak izinin azaltılması sağlandı. Öte yandan, kart üretimi ve dağıtım süreçlerinin çevreye olan olumsuz etkisini en aza indirmek amacıyla gerçekleştirilen iş birlikleri kapsamında, 1.654 sanal kart iş birliği ile kart üretiminden kaynaklanan karbon ve su ayak izi ortadan kaldırıldı.

Ayrıca, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda, dijitalleştirilemeyen malzemelerden kâğıtlarda yüzde 15, plastik ve metal malzemelerde ise yüzde 87 geri dönüşüm gerçekleştirilerek atık yönetiminde önemli bir iyileştirme kaydedildi. Bu iyileştirmeler sonucunda yıllık toplam 6,5 milyon TL maliyet avantajı sağlayan Multinet Up, #DünyayaKazandırmak projesi ile Sardis Awards’ta, “Sürdürülebilirlik Odaklı İnovasyon” kategorisinin “Müşteri Deneyiminde Sürdürülebilirlik” bölümünde altın ödül kazandı.

Multinet Up Müşteri Deneyimi Genel Müdür Yardımcısı Gül Bilgin Mokan, projenin arkasındaki motivasyonu şöyle ifade etti: “Amacımız, müşteri deneyiminde sürdürülebilir değer yaratmak. #DünyayaKazandırmak projesi ile atıkların azaltılmasını, çevreye duyarlı bir müşteri deneyimi sunmayı ve dijitalleşmenin gücünü kullanarak geleceğe katkıda bulunmayı hedefledik. Multinet Up’ın sürdürülebilirlik ve dijitalleşme stratejilerini başarıyla birleştiren projemiz, Global Compact ve BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nde yer alan ve sürdürülebilirlik ajandası olan firmalar için de örnek teşkil eden bir iş birliği modelini temsil ediyor. Bu anlamda müşterilerimize sadece operasyonel kolaylık sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda çevresel farkındalık ve sorumlu tüketim alışkanlıklarını destekleyen bir değer önerisi de sunuyoruz. Bu çevre dostu yaklaşım, müşterilerimizden de büyük bir takdir görerek anketlerde 4,8/5 memnuniyet oranına ulaşmamızı sağladı. Bu başarılarımızın Sardis Awards’ta da ödülle taçlandırılması oldukça gurur verici. Projede yer alan tüm paydaşlarımıza Multinet Up adına teşekkürlerimizi sunarım.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı