Önemli: EAC Belgesi (Avrasya Uygunluk İşareti), Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üye ülkelerinde piyasaya sürülecek ürünlerin teknik düzenlemelere ve güvenlik standartlarına uygunluğunu gösteren zorunlu bir işarettir. Bu belge, ürünlerin AEB Gümrük Birliği teknik düzenlemelerine uygunluğunu kanıtlar ve bu pazarda serbest dolaşımını sağlar.

EAC Belgesi, Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan’dan oluşan Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) pazarına girmek isteyen ürünler için bir uygunluk beyanıdır. Bu belge olmadan ürünlerin AEB ülkelerinde ticareti yapılamaz. EAC işareti, ürünlerin insan sağlığı, güvenliği ve çevrenin korunması açısından belirlenen standartlara uygun olduğunu belirtir. Üreticiler ve ithalatçılar, ürünlerinin ilgili AEB teknik düzenlemelerine uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür.

Ürün uygunluğu, genellikle ürünün türüne göre değişen farklı AEB teknik düzenlemelerine (TR CU) uyumluluğu ile sağlanır. Bu düzenlemeler, ürünlerin tasarımı, üretimi, ambalajlanması, etiketlenmesi ve test edilmesi gibi çeşitli aşamaları kapsar. Uygunluk değerlendirme süreci, ürünün risk seviyesine göre sertifikasyon veya beyan şeklinde olabilir. Başarılı bir değerlendirme sonucunda EAC işareti ürün üzerine iliştirilir.

EAC Belgesi Alım Süreci ve Gereklilikleri

EAC Belgesi almak, ürünün tabi olduğu AEB teknik düzenlemelerinin dikkatli bir şekilde incelenmesini gerektirir. Bu süreç, ürünün risk analizinin yapılması, gerekli test ve analizlerin gerçekleştirilmesi, teknik dokümantasyonun hazırlanması ve yetkilendirilmiş bir AEB uygunluk değerlendirme kuruluşundan sertifika veya beyan alınması adımlarını içerir. Üreticinin veya temsilcisinin, ürünün AEB teknik düzenlemelerine uygunluğunu sağlamak için aktif rol alması esastır.

Süreç, ürün tipine göre farklılık gösterir. Bazı ürünler için üretici tarafından beyan yeterli olabilirken, bazı yüksek riskli ürünler için zorunlu sertifikasyon gerekliliği bulunur. Bu noktada, doğru teknik düzenlemenin belirlenmesi ve uygunluk değerlendirme prosedürünün eksiksiz takip edilmesi büyük önem taşır. Belge alımında, üretim yerinin AEB sınırları içinde olup olmaması da süreci etkileyebilir.

Gerekli Dokümantasyon ve Testler

• Teknik Dosya: Ürünün tasarımı, üretim süreci, kullanılan malzemeler ve güvenlik önlemleri hakkında detaylı bilgiler.
• Test Raporları: Akredite laboratuvarlar tarafından yapılan ürün testlerinin sonuçları.
• Kullanım Kılavuzu: Ürünün güvenli kullanımı ve bakımı hakkında bilgiler (rusça ve/veya AEB’nin resmi dillerinde).
• Üretim Yeri Denetimi: Bazı sertifikasyon şemalarında, üretim tesisinin standartlara uygunluğunun denetlenmesi.
• Kalite Yönetim Sistemi Belgesi: Özellikle ISO 9001 gibi sistemler, uygunluk değerlendirme sürecini kolaylaştırabilir ve bazı durumlarda zorunlu olabilir.

Ürünlerin doğru standartlara göre test edilmesi ve bu testlerin uluslararası kabul görmüş laboratuvarlarda yapılması, EAC belgelendirme sürecinin temelini oluşturur. Bu testler, ürünün elektriksel güvenliği, mekanik dayanıklılığı, kimyasal bileşimi ve radyasyon emisyonu gibi çeşitli parametrelerini kapsayabilir. Başarılı test sonuçları, uygunluk beyanının veya sertifikasının temelini oluşturur.

ISO Belgelendirme ve EAC Uygunluğu Arasındaki İlişki

ISO belgesi, uluslararası alanda kabul görmüş yönetim sistemleri standartlarını ifade eder. Özellikle ISO 9001 belgesi, kalite yönetim sistemlerinin etkinliğini kanıtlar. EAC belgelendirme sürecinde, güçlü bir kalite yönetim sistemine sahip olmak, uygunluk değerlendirme süreçlerini basitleştirebilir ve hızlandırabilir. Birçok AEB teknik düzenlemesi, üreticilerden belirli kalite güvence seviyelerini karşılamalarını bekler.

ISO belgelendirme, ürünlerin ve süreçlerin uluslararası standartlara uygunluğunun bir göstergesi olarak kabul edilir. Bu durum, AEB teknik düzenlemeleri kapsamında da avantaj sağlar. Örneğin, ISO 9001 sertifikasına sahip bir üretici, üretim süreçlerinin kontrol altında olduğunu ve ürün kalitesinin sürekliliğini sağladığını kanıtlayabilir. Bu, sertifikasyon denetimlerinde lehte bir unsur olarak değerlendirilebilir.

ISO 9001’in EAC Sürecine Katkıları

• Üretim Süreçlerinin Kontrolü: ISO 9001, üretim süreçlerinin standartlaştırılmasını ve kontrol altında tutulmasını sağlar.
• Kalite Güvencesi: Ürünlerin tutarlı bir kalitede üretildiğini belgeler.
• Risk Yönetimi: Potansiyel kalite sorunlarının önceden tespit edilip önlenmesine yardımcı olur.
• Müşteri Memnuniyeti: Kaliteli ürün ve hizmet anlayışını pekiştirir.
• Uluslararası Tanınırlık: Küresel pazarlarda güvenilirliği artırır.

Birçok AEB teknik düzenlemesi, üreticilerin bir kalite yönetim sistemine sahip olmasını zorunlu kılmasa da, bu sistemlerin varlığı uygunluk değerlendirme süreçlerinde önemli bir avantaj sunar. Araştırmalar, ISO sertifikalı firmaların ürün uygunluk süreçlerinde daha az sorun yaşadığını göstermektedir. Bu nedenle, iso belgelendirme, AEB pazarına giriş yapmak isteyen firmalar için stratejik bir yatırım olarak öne çıkar.

EAC Belgesi Almanın Avantajları Nelerdir?

EAC Belgesi, ürünlerin Avrasya Ekonomik Birliği’nin beş üye ülkesinde yasal olarak alınıp satılabilmesini sağlar. Bu belge, ürünlerin ilgili teknik düzenlemelere ve güvenlik standartlarına uyumluluğunu kanıtlayarak, gümrüklerde sorun yaşanmasını önler ve ürünlerin serbest dolaşımını garanti eder. Bu durum, AEB pazarına giriş yapan işletmeler için önemli bir rekabet avantajı yaratır.

EAC işareti taşıyan ürünler, tüketiciler ve iş ortakları nezdinde güvenilirlik algısını artırır. Bu işaret, ürünün belirlenen uluslararası ve ulusal güvenlik standartlarını karşıladığının bir göstergesidir. Güncel verilere göre, EAC işareti taşıyan ürünlere olan talep, bu işaretin sağladığı güvenlik ve kalite güvencesi nedeniyle artış göstermektedir. Bu da dolaylı olarak satış hacimlerini olumlu etkiler.

Pazara Erişim ve Güvenilirlik

• AEB Ülkelerinde Yasal Satış Hakkı: Ürünlerin Rusya, Kazakistan, Beyaz Rusya, Ermenistan ve Kırgızistan pazarlarına girişi için zorunludur.
• Gümrük Kolaylığı: Gümrük işlemlerinde sorunsuz bir geçiş sağlar.
• Marka İmajı: Ürünlerin güvenilirliğini ve kalitesini vurgular.
• Rekabet Avantajı: Rakiplere göre pazara daha hızlı ve güvenli giriş imkanı sunar.
• Tüketici Güveni: Tüketicilere ürünün güvenlik standartlarına uygun olduğu mesajını verir.

EAC belgelendirmesi, sadece yasal bir zorunluluk olmanın ötesinde, işletmelerin ürün kalitesini ve güvenlik standartlarını yükseltme motivasyonunu da artırır. Bu süreç, üretim standartlarının iyileştirilmesine ve uluslararası pazarda daha güçlü bir konuma gelinmesine olanak tanır.

Sıkça Sorulan Sorular

EAC Belgesi hangi ürünler için zorunludur?

EAC Belgesi, Avrasya Ekonomik Birliği tarafından belirlenen ve “EAEU TR” kısaltmasıyla bilinen teknik düzenlemelere tabi olan tüm ürünler için zorunludur. Bu düzenlemeler, düşük voltajlı ekipmanlardan oyuncaklara, gıda ürünlerinden kozmetiklere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Ürün türüne göre zorunluluk durumu değişir ve ilgili teknik düzenlemenin incelenmesi gerekir.

EAC Belgesi ne kadar sürede alınır?

EAC Belgesi’nin alınma süresi, ürünün türüne, ilgili teknik düzenlemeye, gerekli testlerin kapsamına ve uygunluk değerlendirme kuruluşunun yoğunluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. Genellikle bu süreç, birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Karmaşık ürünler veya ek testler gerektiren durumlar süreyi uzatabilir.

EAC Belgesi için yabancı üreticiler nasıl başvuru yapabilir?

Yabancı üreticiler, EAC Belgesi almak için Avrasya Ekonomik Birliği ülkelerinde yerleşik bir resmi temsilci atamak zorundadır. Bu temsilci, başvuru sürecini yürütmek, gerekli dokümantasyonu sunmak ve belgenin yasal geçerliliğini sağlamakla sorumludur. Temsilci, üretici ile yetkili kuruluş arasında köprü görevi görür.

EAC Belgesi ile CE Belgesi arasındaki fark nedir?

CE Belgesi, Avrupa Birliği pazarı için ürünlerin sağlık, güvenlik ve çevre koruma standartlarına uygunluğunu gösterirken, EAC Belgesi Avrasya Ekonomik Birliği pazarı için geçerlidir. Her iki belge de ürün uygunluğunu ifade etse de, kapsadıkları coğrafi alanlar ve uyulması gereken teknik düzenlemeler farklıdır. CE işareti AB için, EAC işareti ise AEB ülkeleri içindir.

EAC Belgesi almak için ISO 9001 şart mı?

EAC Belgesi almak için ISO 9001 sertifikası her zaman zorunlu değildir. Ancak, bazı AEB teknik düzenlemeleri ve sertifikasyon şemaları, üreticilerin bir kalite yönetim sistemine sahip olmasını gerektirebilir veya bu durum uygunluk değerlendirme sürecinde avantaj sağlayabilir. ISO 9001, üretim süreçlerinin kontrolünü kanıtlayarak süreci kolaylaştırabilir.

EAC Belgesi’nin geçerlilik süresi ne kadardır?

EAC Belgesi’nin geçerlilik süresi, uygulanan uygunluk değerlendirme şemasına göre değişir. Tek seferlik sertifikalar genellikle 1 ila 5 yıl arasında geçerli olurken, seri üretim için verilen sertifikalar genellikle 5 yıla kadar geçerlidir. Bazı durumlarda, ürün veya düzenlemedeki değişiklikler geçerlilik süresini etkileyebilir. Beyanlar ise genellikle daha kısa süreli veya tek bir sevkiyat için geçerli olabilir.

EAC Belgesi, Avrasya Ekonomik Birliği pazarına açılmak isteyen firmalar için kritik öneme sahiptir. Bu belge, ürünlerin yasal olarak bu pazarda yer almasını sağlarken, aynı zamanda ürün kalitesi ve güvenliği konusunda da bir güvence sunar. Uluslararası standartlara uyum ve etkili bir kalite yönetim sistemi, bu süreci daha sorunsuz hale getirebilir.

AEB pazarına giriş yapmayı düşünen üreticiler ve ithalatçılar, ürünlerinin tabi olduğu teknik düzenlemeleri dikkatlice incelemeli ve gerekli uygunluk değerlendirme süreçlerini eksiksiz tamamlamalıdır. Doğru hazırlık ve uzman desteği ile EAC belgelendirme süreci başarıyla tamamlanabilir.

Türkiye’nin ilk nükleer güç santralinin inşaat projesini yürüten Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom’un iştiraki AKKUYU NÜKLEER A.Ş., entegre yönetim sisteminin, ISO uluslararası standartların gerekliliklerine uygunluğunu doğrulayan ilk denetim sürecini başarıyla tamamladı.

Denetim, Akkuyu NGS sahasında yüz yüze, ayrıca şirketin Ankara ve Moskova’daki ofislerinde uzaktan yapıldı. Denetçiler tasarım yönetimini, inşaat ve montaj işleri yönetimini, devreye alma çalışmaları yönetimini ve Akkuyu NGS’nin yaşam döngüsü aşamalarında sahibi, lisans sahibi ve yüklenici olarak görevlerin yerine getirilmesini incelediler.

Denetim sonucunda, sertifikasyon kuruluşu herhangi bir uygunsuzluk tespit etmedi ve AKKUYU NÜKLEER A.Ş., entegre yönetim sistemi, uluslararası standartların gerekliliklerine uygun bulundu: ISO 9001:2015 (Kalite Yönetim Sistemi), ISO 19443:2018 (ISO 9001:2015’in nükleer enerji sektörü tedarik zinciri organizasyonları tarafından nükleer güvenlik açısından önemli ürün ve hizmetlerin sağlanması için uygulanmasına yönelik özel gereklilikler (ITNS), ISO 14001:2015 (Çevre Yönetim Sistemi) ve ISO 45001:2018 (İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi).

Bağımsız Sertifikasyon denetimi, Rusya Federasyonu belgelendirme kuruluşu Uluslararası Belgelendirme Servisi ve Türk Akreditasyon Kurumu’ndan (TÜRKAK) uluslararası akreditasyona sahip Türkiye Cumhuriyeti belgelendirme kuruluşu Kalitest tarafından yapıldı. Belgelendirme kuruluşları, bir ortaklık anlaşması temelinde birbirleriyle iş birliği içinde çalışıyorlar.  Denetim sonucunda denetçiler, tedarik zinciri denetimlerinin organize edilmesine yönelik çalışmaların yetkin bir şekilde yapılandırılması, mobil kriz merkezlerinin çalışmalarına üst seviyede hazırlıklı olunması, yüklenicilerin şantiyelerinde güvenlik kültürünün geliştirilmesi ve gelişmiş yangınla mücadele ile taktik ekipmanlarının en verimli şekilde kullanılması dâhil olmak üzere AKKUYU NÜKLEER A.Ş.’nin güçlü yönlerini vurguladılar. Denetçiler, şirket personelinin, entegre yönetim sisteminin gereklilikleri konusunda eğitim programına uygun olarak eğitildiğini kaydettiler. Bağımsız denetçiler, tedarikçiler için çevre güvenliği gerekliliklerinin detaylandırılmasını ve metrolojik destek için yüklenicilerle hızlı etkileşime olanak tanıyan agile panolarının kullanımını olumlu olarak değerlendirdiler. 

AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Sergey Butckikh, konuyla ilgili olarak, “Gözetim denetimi sonucunda belgelendirme kuruluşundan olumlu görüş aldık. Bu, AKKUYU NÜKLEER’in yönetim sistemlerinin olumlu uygulamalarını kullanarak uluslararası standartların gerekliliklerini yerine getirdiğini ve nükleer güç güvenliği normlarının uygulanmasını etkin bir şekilde geliştirdiğini gösterdi” dedi. 

Belgelendirme kuruluşu, entegre yönetim sisteminin ISO 9001:2015, ISO 19443:2018, ISO 14001:2015 ve ISO 45001:2018 uluslararası standartlarının gerekliliklerini karşıladığını teyit etmek amacıyla 2025 yılında AKKUYU NÜKLEER’de ikinci bir gözetim denetimi yapacak. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı