Ancak, bunların bilinçsiz kullanımı, bazı sağlık problemlerine yol açabilir” dedi. Takviyelerin, özellikle sosyal medya ve influencerların etkisiyle çok yaygın bir şekilde kullanıldığını belirten Dr. Açık, “Pandemi dönemiyle birlikte insanlar, bağışıklıklarını güçlendirebilmek adına her türlü takviyeyi almaya başladılar. Ancak bu durum, bazı ciddi sağlık risklerini de beraberinde getiriyor” şeklinde konuştu.
‘Sosyal medya üzerinden verilen önerilere kulak asılmamalı’
Dr. Hasan Açık, özellikle sosyal medya üzerinden yayılan yanlış bilgilerle gıda takviyelerinin gereksiz yere kullanılmasının sağlık açısından tehlikeli olabileceğine dikkat çekti. “Doğru takviyeyi doğru kişi ve doğru zamanda alırsanız bir zararı yoktur. Ancak, kendi kendine yapılan yanlış kullanımlar, uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir” diyen Açık, örnek olarak şunları verdi:
‘Hekim kontrolü önemli’
Dr. Açık, “Bireylerin vitamin ve mineral takviyesi almadan önce bir uzmandan onay alması büyük önem taşır. Özellikle internet ve sosyal medya üzerinden yayılan bilgilerle hareket edilmemeli, doktorlar ve diyetisyenlerle bu konuda görüşülmelidir” şeklinde uyardı.
Dr. Açık, insanların sağlıklı kalma ve güzel yaşlanma isteği gibi psikolojik faktörlerin, gıda takviyesi kullanımını tetiklediğine dikkat çekti. “Birçok insan, sağlıklı kalmak ve yaşlanmayı ertelemek için bu takviyelere başvuruyor. Kendilerini araştırdıklarını ve sağlık okuryazarlıklarının yüksek olduğunu düşünüyorlar. Ancak, sosyal medya ve influencerlar üzerinden yapılan tanıtımların çok doğru olamayabileceğini unutmamak gerekir. Bu kişiler, geride kalmama isteğiyle, bazen doğru veya yanlış olmasına bakmadan bu takviyeleri almaya başlıyorlar” diye belirtiyor, vitamin takviyesi ile ilgili süreçleri şu şekilde açıklıyor:
“Biz genellikle vitamin takviyesi önerdiğimizde, hastalarımız öncelikle bir şikayetle başvururlar. Şikayetin ardından, hastaya ikincil olarak kan tetkikleri yapıyoruz. Bu tetkikler sayesinde hangi vitaminin eksik olduğunu ve hastada herhangi bir kansızlık olup olmadığını belirliyoruz. Yorgunluk, halsizlik, unutkanlık, uyuşma gibi semptomlar, bu eksikliklerin işareti olabilir. Bu durumda, gerekli ilaçları yazıyoruz. Ancak bazı hastalarda, kan tahlillerinde vitamin seviyeleri normal olsa da şikayetler devam edebiliyor. Bu gibi durumlarda, normal dozların yetersiz olduğunu düşünerek, örneğin B12 veya magnezyum gibi takviyeleri normal seviyenin biraz üzerine çıkararak eklemeyi tercih edebiliyoruz. Bu, hastanın şikayetlerini daha hızlı çözebilmek için önemli bir yaklaşımdır.”
‘Bilinçsizce kullanılan takviyeler organ hasarına yol açabiliyor’
“Doğru takviyeyi, doğru kişi ve doğru zamanda aldığınızda teknik olarak zararı yoktur. Örneğin, D vitamini doğru dozajda alındığında bir zarar oluşturmaz. Ancak, son yıllarda sıkça karşılaştığımız bir örnek olan selenyum takviyesi hakkında uyarıda bulunmak gerekir. Selenyum, kronik kullanımda kemik iliği kanserlerine yol açabilir. Bu yüzden takviye kullanımı kişiye özel ve doktor önerisiyle yapılmalıdır.
C vitamini, gereksiz şekilde fazla alındığında böbrek taşı ve ishal gibi sorunlara neden olabilir. İnsanlar, daha sağlıklı olmak adına C vitamini dozlarını gereksiz yere artırabiliyorlar. Oysa, vücut günde 1 gramın üzerinde C vitamini almadığında bu vitamini emememektedir. Bir diğer sık karşılaşılan hata ise magnezyum türevlerinin yanlış kullanımıdır. Özellikle bazı eski form magnezyum formları mideyi rahatsız eder, ancak insanlar buna rağmen kullanmaya devam edebiliyorlar.
Omega-3 yağ asitleri ise kan pıhtısını azaltıcı etkisiyle bilinir. Ancak, kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar, doktor onayı olmadan omega-3 kullanmamalıdır. Ayrıca son yıllarda popüler olan D ve K vitamini kombinasyonları, doğru kullanıldığında kemik sağlığına faydalıdır. Ancak menopoz sonrası dönemde veya kalp krizi geçirmiş, felç geçirmiş kişilerde yanlış kullanım pıhtılaşmayı artırarak kalp krizi veya felç riskini tetikleyebilir.
A vitamini ise aşırı kullanıldığında karaciğer hasarına yol açabilir. Bu sebeple, göz sağlığı ve cilt sağlığı için A vitamini kullanan kişilerin düzenli olarak karaciğer enzimlerini kontrol ettirmeleri gerekmektedir.
Son olarak, yüksek dozda kalsiyum ve D vitamini kullanan kişilerde böbrek taşı ve böbrek hasarı gelişebilir. Bu takviyeler, kemik sağlığını artırmak amacıyla kullanılsa da, fazla alındığında böbreklerde birikim yaparak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.”
Dr. Hasan Açık, vitamin takviyelerinin bilinçli ve doktor önerisiyle kullanılmasının son derece önemli olduğunu vurguluyor. Takviyeler hakkında yapılan araştırmaların her zaman doğru olmayabileceğini belirterek, vatandaşların internet üzerinden aldıkları bilgileri profesyonel bir sağlık uzmanına danışarak değerlendirmeleri gerektiğini ifade ediyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Bilinçsizce Kullanılan Vitamin Takviye Edici Gıdalar Tehlike Saçıyor! yazısı ilk önce Kocaeli Basın üzerinde ortaya çıktı.]]>
Kış sebze ve meyvelerinin birçoğunun yapısında da bulunan kalsiyum, bağışıklık sisteminin işlevinin yürütülmesinde rol alırken; aynı zamanda dişlerin güçlenmesine ve diş eti sağlığının idame ettirilebilmesinde katkı sağladığını söyleyen Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir “Portakal, kış mevsiminde çocukların severek tükettiği meyvelerden biridir ve kalsiyum içeriği açısından zengindir. Diş sağlığı yönünden baktığımız zaman, kalsiyum diş dokuları için gerekli iken, fruktoz dediğimiz meyve şekeri çürük riskini arttırması nedeniyle dikkat edilmesi gereken bir faktör olarak karşımıza çıkar. Bu nedenle portakal mutlaka yenilerek tüketilmeli, mümkün olduğu kadar portakal suyu tüketiminden uzak durulmalıdır. Aynı şekilde, incir kalsiyumdan zengin bir meyvedir; mevsim itibari ile kuru incir olarak tüketilebilir. Şeker içeriği ve yapışkan özellikte olmasının çocuklarda çürük riskini arttırabileceği göz önünde bulundurularak, mutlaka tüketiminden sonra bolca su içilmeli veya dişler fırçalanmalıdır. Balkabağı da kalsiyumdan zengin bir kış meyvesi olarak bilinir; ancak çorba, mücver, püre gibi çocukların da hoşuna gidecek farklı tariflerle hazırlanabilir.” dedi.
Bu sebzeler kalsiyum deposu
“Karalahana, ıspanak, brokoli ve pazı kış mevsiminin kalsiyum deposu olarak öne çıkan sebzelerindendir.” İfadelerini kullanan Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir “Fasulye, mercimek ve nohut yemekleri kış sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alır ve içerdikleri kalsiyum değerleri yüksek oranlardadır. Bunların yanısıra, çocukların severek tüketecekleri bir kalsiyum kaynağı olarak tatlı patatesi de atlamayalım; ancak patatesteki nişasta içeriğinin çürük aktivitesini arttıracağını hatırlatarak, tüketiminin mutlaka sınırlı tutulması gerektiğini belirteyim.” açıklamasında bulundu.
Yoğurda katılarak tüketilmeli
Chia ve keten tohumunun kalsiyumdan zengin olmasının yanı sıra bağışıklık sistemini de aktive edebileceğini söyleyen Dt.Nurgül Demir “Hastalıklara karşı vücut direncinin arttırılmasını da sağlar. Ev yapımı veya üretim aşamalarından emin olunan ve katkı maddesi içermeyen yoğurtlara karıştırılarak, mevsim meyveleri ile tatlandırılarak yapılan pudingler gibi çocukların sevebileceği şekillerde tüketilebilir. Yoğurt da yüksek oranda kalsiyum içerir ve zengin probiyotik içeriğiyle bağışıklık sistemini güçlendiren besinlerin başında gelir. Covid pandemisi döneminde, tıp hekimlerinin de her öğünde mutlaka yoğurt tüketilmesi gerektiğini vurguladıklarını hatırlatayım.” İfadelerini kullandı.
Tahin, pekmez karışımı büyük önem taşıyor
“Çocukların belki de en çok hoşlarına gidecek önerim ise, tahin pekmez karışımı olacak.” açıklamasında bulunan Nurgül Demir “Kemik sağlığı, kansızlık üzerindeki faydaları, içerdikleri antioksidanlar ile hastalıkların iyileşmesine olan katkıları, bağışıklık sistemini güçlendirici etkileri bilinen ve özellikle soğuk havalarda enerji sağladığı için daha sık tüketilmeye başlanan, tahin pekmez karışımı kalsiyum açısından da oldukça zengindir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, pekmez şeker içerdiği için, özelikle çürük aktivitesinin yüksek olduğu çocuklarda çürük riskini arttırabilir, çürüklerin hızlı ilerlemesine neden olabilir. Bu nedenle, sabah kahvaltısında tüketilmesi ve sonrasında dişlerin fırçalanması en doğru yöntem olacaktır.” dedi.
Dengeli beslenme tükürük içeriğinin kalsiyumdan zengin hale gelmesini sağlıyor
Bu mevsimlerde tüketilebilecek besinlerden, elma, kereviz sapı ve havuca da dikkat çeken Nurgül Demir “Gevrek yapısıyla çocukların okulda diş fırçalayamadıkları zamanlarda diş yüzeylerinin bir miktar temizlenmesini sağlayabilir. Özellikle beslenme çantaları için tercih edilebilir. Dengeli beslenme, tükürük içeriğinin de kalsiyumdan zengin bir hale dönmesini sağlar; bu da diş yüzeylerini yıkama etkisi sırasında, diş sert dokularının kalsiyum ile beslenmesine olanak tanır. Son olarak; bu önerilerin ağız ve diş sağlığının korunmasında sadece katkı sağladığını ve diş çürüklerini engelleyebilmek için her gün en az iki sefer diş fırçalamanın zorunlu olduğunu mutlaka vurgulamak gerekir.” Diyerek konu başlıklarını şu şekilde özetledi;
1-Portakal, balkabağı kalsiyumdan zengin meyvelerdir; ancak içeriğindeki meyve şekeri diş çürükleri için risk oluşturur. Portakalı suyunu sıkarak tüketmek, kullanılan portakal sayısı ile orantılı olarak şeker alım miktarını arttırır.
2-Kuru incir, yüksek oranda kalsiyum içerir; ama şeker içeriği ve yapışkan özellikte olmasının çocuklarda çürük riskini arttırabileceği göz önünde bulundurularak, mutlaka tüketiminden sonra bolca su içilmeli veya dişler fırçalanmalıdır.
3-Karalahana, ıspanak, brokoli ve pazı gibi yeşil sebzeler; kuru fasulye, mercimek ve nohut yemekleri kış sofralarında yer alması gereken kalsiyum içeriği yüksek besinlerdir.
4-Chia ve keten tohumu kalsiyumdan zengin içeriklerine ek olarak, bağışıklık sisteminin aktive edilmesinde ve hastalıklara karşı vücut direncinin arttırılmasında rol oynar. Chia tohumunun, fazla tüketimi halinde kabızlığa, bağırsak hastalıklarına sebep olabileceği de unutulmamalı ve mutlaka çocuklar için önerilen miktarlar gözetilerek öğünlere eklenmelidir.
5-Tahin pekmez karışımı, kalsiyum açısından da oldukça zengindir. Pekmez şeker içerdiği için, özelikle çürük aktivitesinin yüksek olduğu çocuklarda çürük riskini arttırabilir, çürüklerin hızlı ilerlemesine neden olabilir. Bu nedenle, sabah kahvaltısında tüketilmeli ve sonrasında dişler fırçalanmalıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Vitamin deposu sanmayın, çocuğunuzun diş sağlığını tehlikeye atmayın… yazısı ilk önce Kocaeli Basın üzerinde ortaya çıktı.]]>