Toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı 2024 yılında 0,1 puan artarak %13,6 oldu. Medyan gelirin %60’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise son yılda 0,1 puan azalarak %21,2 olarak gerçekleşti.

Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40’ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,1 puanlık azalış ile %6,9 olarak gerçekleşti. Medyan gelirin %70’i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise bir önceki yıla göre 0,1 puanlık azalış ile %28,9 oldu.

En düşük yoksulluk oranı %6,5 ile tek kişilik hanelerde gerçekleşti

Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; tek kişilik hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,8 puan azalarak %6,5, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında ise 3,1 puan artarak %10,8 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı 0,9 puan artarak %17,9, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı ise 0,1 puan artarak %13,4 oldu.

En yüksek yoksulluk oranı bir okul bitirmeyenlerde görüldü   
                                                            
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50’si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına göre; bir okul bitirmeyenlerin %24,7’si, lise altı eğitimlilerin %13,6’sı, lise ve dengi okul mezunlarının ise  %7,4’ü yoksul olarak hesaplandı. Yükseköğretim mezunları ise %2,7 ile en düşük yoksulluk oranına sahip grup oldu.

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı %13,3 oldu

Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane düzeyinde sorgulanan değişkenler; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumudur.

Bu oran için fert düzeyinde toplanan değişkenler ise; eskimiş giysileri yerine yenisini alabilme, düzgün iki çift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez tanıdıkları ile toplanabilme, ücretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini iyi hissetmek için bir miktar para harcayabilme ve kişisel amaçlı kullanım için internet sahipliği olarak belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen on üç maddenin en az yedisini karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı; 2023 yılında %14,4 iken 2024 yılı sonuçlarında 1,1 puan azalarak %13,3 olarak tahmin edildi.

Sürekli yoksulluk oranı %13,7 oldu 

Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60’ına göre son yılda ve aynı zamanda önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna göre, 2024 yılı sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,7 puan artarak %13,7 oldu.

Göreli yoksulluk oranı en düşük TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) bölgesinde gerçekleşti

İBBS 2. Düzey bölgelerinin her biri için eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 50’sine göre hesaplanan yoksulluk sınırına göre, gelire dayalı göreli yoksulluk oranının en yüksek olduğu bölgeler; %14,6 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir), %12,3 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) oldu.

Göreli yoksulluk oranı en düşük olan İBBS 2. Düzey bölgeleri ise %4,7 ile TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis), %6,4 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) oldu.

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı %29,3 oldu 

Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlar; göreli yoksulluk, maddi ve sosyal yoksunluk ve düşük iş yoğunluğu göstergelerinin en az birinden yoksun olanları ifade etmektedir.
 
Son yıl sonuçlarına göre fertlerin %29,3’ü yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında kaldı. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde; 0-17 yaş grubunda %38,9, 18-64 yaş grubunda %26,3, 65 ve üstü yaş grubunda ise %23,3 olarak tahmin edildi.

Nüfusun %4,3’ü dört yıl boyunca yoksulluktan çıkamazken, %74,8’i hiç yoksul olmadı

Dört yıllık panel veri kullanılarak medyan gelirin yüzde 50’sine göre hesaplanan yoksullukta kalma süresi incelendiğinde, fertlerin %10,1’i dört yıl içinde bir yıl, %6,5’i iki yıl, %4,3’ü üç yıl, %4,3’ü ise dört yıl boyunca (panel süresince) yoksullukta kaldı. Nüfusun %74,8’i ise dört yıl boyunca hiç yoksulluk sınırının altında kalmadı. 

Nüfusun %31,3’ü sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi problemleri yaşıyor

Kurumsal olmayan nüfusun %31,3’ü sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçeveleri vb. problemler yaşarken %30,2’si konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu, %21,7’si trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlarla karşılaştı.

Taksit ödemesi veya borcu olanların oranı %56,8 oldu

Geçen yıla göre konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi olanların oranı 1,2 puan azalarak %56,8 oldu. Nüfusun %5,2’sine bu ödemeler yük getirmezken %39,1’ine biraz yük getirdi, %12,5’ine ise çok yük getirdi. Konut masraflarının çok yük getirdiği hanelerin oranı 3,9 puan azalarak %13,6 olurken, bu masrafların biraz yük getirdiği hanelerin oranı 4,7 puan artarak %71,2 oldu. Konut masraflarının yük getirmediğini belirten hanelerin oranı geçen yıla göre 0,7 puan azalış ile %15,2 olarak hesaplandı.

Fertlerin %57,5’i evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, %39,3’ü iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, %26,8’i beklenmedik harcamaları, %15,1’i evin ısınma ihtiyacını, %59,6’sı ise eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.

Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %56,1 oldu

Oturulan konuta sahip olanların oranı geçen yıla göre 0,1 puan azalarak 2024 yılında %56,1 olarak hesaplanırken, kirada oturanların oranı %28,0, lojmanda oturanların oranı %0,9, kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15,0 oldu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Efes Selçuk Belediyesi’nin Meryem Ana Evi Otopark gelirlerinin elinden alınmasının ardından Kent Konseyi’nin çağrısıyla tüm sivil inisiyatiflerin büyük ilgi gösterdiği “Yoksulluk ve Kent Hakkı” buluşması gerçekleştirildi. Meryem Ana Evi otopark gelirlerinin yerel yönetimden alınmasının ardından birçok hizmetin yapılamaz hale gelmesi beklenirken, belediye ve vatandaşlardan karşı hamle geldi.

Yoksulluk ve kent hakkı için Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı Toplantı Salonu’nda gerçekleşen foruma yüzlerce Efes Selçuklu yurttaş katıldı. “Yoksulluk ve Kent Hakkı” başlığı altında yoksulluk kavramı, kentte yoksulluğun boyutları ve çözüm önerileri konuşuldu. Katılımcılar ayrıca Selçuk’un sorunları, katılımcılık, yoksulluk ve kent hakkı kavramları üzerine düzenlenen bir dijital anket sorularını da cevapladılar.

YOL HARİTAMIZI BELİRLEYECEĞİZ

Meryem Ana Otopark gelirlerinin Efes Selçuk Belediyesi’nden alınmasının ardından yürütmeyi durdurma süreci devam ederken, Efes Selçuk Belediyesi’nin sosyal belediyecilik projelerine devam ederken kentin tüm bileşenleriyle birlikte dayanışmayı büyüterek yoksulluğa çözüm bulma yollarının konuşulduğu toplantının açılış konuşmasını Selçuk Kent Konseyi Başkanı Güllü Kartal yaptı. Ekonomik dalgalanmalar, istihdam eksikliği, adil olmayan gelir dağılımının tüm Türkiye’de olduğu gibi Efes Selçuk’ta da önemli bir sorun olduğunu belirten Kent Konseyi Başkanı Güllü Kartal; “Sivil toplum kuruluşları ve kent bileşenleri yerel yönetimlere yol gösterici olmalı bu toplantıdan çıkacak sonuç bildirgesine göre bizler de yol haritamızı belirleyeceğiz” dedi.

AZALAN GELİRLERE RAĞMEN

Toplantıda konu Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, 2019 yılından bu yana geçen süreç içerisinde, son dönemde Efes Selçuk’un yanı sıra tüm Türkiye’yi de yasa boğan beş çocuğun ölümü üzerine dayanışmanın önemini daha iyi anlamanın yanı sıra, tüm kamu kurum kuruluşları ile birlikte sivil inisiyatifi ve kentte yaşayan herkesi içine alan bir dayanışma ağı oluşturmak amacıyla bir araya geldiklerini belirtti. “Yoksulluk ve Kent Hakkı” kavramları çerçevesinde, belediyenin azalan gelirlerine rağmen bir yol haritası ortaya koymaya amaçladıklarını kaydeden Başkan Ceritoğlu Sengel, ayrıca 2019 yılından bu yana Efes Selçuk Belediyesi tarafından verilen sosyal desteklerle ilgili veriler içeren bir sunum yaptı. 

MAHALLE OFİSLERİ VE ETÜT MERKEZLERİ

Eğitim- Sen Selçuk Şube Başkanı Özlem Say, kent yoksulluğuna çözüm olarak eğitim alanında atılması gereken adımlara değinerek; “Kent yoksulluğu demek bizim için öğrencilerimizin yoksulluğu demektir. Temel kent hakları olan barınma, sağlık, eğitim ve çevre hakların ihlali ile özellikle son yıllarda okullarda artan hiperaktivite ve davranış bozukluklarının çözümü için gönüllüler ve uzman kişilerden oluşan mahalle ofisleri ile yoksul aile çocuklarının bu hizmetlere ulaşımını kolaylaştırabilir.  Çalışan anne babaların okul sonrası boşta kalan çocuklarının eğitimine destek olunması için mahalleler ve yoksul kesimde rahatlıkla ulaşabilecekleri noktalara etüt merkezleri oluşturulabilir.  Sosyal yardımlaşma ofislerinin, yoksul kesimlere daha yakın noktalarda bulunması, bu kesimlerin görünürlüğünü artırarak kalıcı çözümler üretir” dedi.

BÜTÇE KOMİSYONU KURULMALI

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Selçuk Şubesi adına konuşan Metin Çıtak, Meryem Ana Evi otopark gelirlerinin alınmasının Efes Selçuk Belediyesi bütçesinde önemli bir kayıp oluşturduğuna dikkat çekerek; “Geniş katılımlı ilçemiz mali müşavirlerin ve yatırım uzmanlarının katılımlarıyla bir Bütçe Komisyonu kurulmalı, belediye gelirlerini artıracak kısa ve orta vadeli radikal kararlar alınmalıdır” dedi.

MESLEK KURSLARI AÇILMALI

Toplantıya katılan AÇEV Baba Destek Programı Temsilcisi Cengiz Koç, Selçuk Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Okan Kamak, Selçuk Ticaret Odası Başkanı Koray Yolcu yaptıkları konuşmada, yoksulluğun önde gelen nedenleri arasında işsizliğin bulunduğunu belirterek, tarım sektöründe genç istihdamının artırılması, kentin niteliklerine uygun insan kaynaklarının yetiştirilmesi için meslek edinme kurslarının açılması gerektiğini ifade ettiler.

SONUÇ BİLDİRGESİ TASLAĞI OKUNDU

Yapılan konuşmaların ardından Efes Selçuk Kent Konseyi Başkanı Güllü Kartal, Yoksulluk ve Kent Hakkı Sorunu Sonuç Bildirgesi Taslağı’nı okudu. Farklı alanlarda uzman ve temsilcilerinin görüşleri alınarak yoksullukla mücadele ve kent hakkına yönelik çözüm önerileri tartışılmıştır bu forumun katılımcıların fikirleri doğrultusunda bir yol haritası oluşturmak amacıyla oluşturulan taslakta; sosyal yardımların daha etkin bir şekilde dağıtılması için Kent Hakkı Meclislerinin kurulması, dezavantajlı kesimlere yönelik psikolojik ve sosyal destek, ücretsiz meslek edinme kurslarının düzenlenmesi, tarımsal üretimde markalaşmaya gidilmesi, kurumlar arası işbirliğinin artırılması, sosyal konut projelerinin hazırlanması, belediye gelirlerinin artırılması ve amaçların eyleme dönüştürülebilmesi için toplantıların düzenli hale getirilmesi yer aldı.

 “BEN DE VARIM DEDİNİZ”

Toplantının sonunda dijital anket sonuçları ile ilgili bir değerlendirme yapan Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, dijital anket soruları arasında yer alan toplantıda ortaya çıkacak çözüm önerilerinin yerel yönetimlere ve ilgili kurumlarına yansıyacağına dair soruya yüksek oranda olumlu cevap gelmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek; “Teşekkür ediyorum güven için, aslında bu Efes Selçuk Belediyesi’ne, bize değil kendinize güvenle ilgili bir durum. Sizler de demek ki bu işin içerisine ben de olmaya devam etmek istiyorum diyorsunuz gibi bir sonuç algılıyorum. Ben buradan ankete katılan ve katkı sunan herkese teşekkür ediyorum. Bence böyle zaten sonuç alabileceğiz” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İzmir Büyükşehir Belediyesi 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında etkinlik düzenledi. Bu yıl “Sağlıklı Kent İzmir” temasıyla düzenlenen Dünya İnsan Hakları Günü etkinliği, Tarihi Havagazı Fabrikası’nda yapıldı. Oturuma İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Karabağlar Belediye Başkanı Helil İnay Kınay, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İzmir Büyükşehir Belediyesi bürokratları, meclis üyeleri, muhtarlar ve çok sayıda yurttaş katıldı. 

“76 yılda 76 milimetre ilerledi mi?”
Etkinliğin açılış konuşmasını İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay yaptı.  İnsan Hakları Günü’nün ortaya çıkış süreci hakkında konuşan Başkan Dr. Cemil Tugay, “İnsan Hakları Günü kabul edildikten bugüne 76 yıl geçti. 76 yılda 76 milimetre ilerledi mi insanoğlu bilemiyorum. En azından iyi niyetli insanlar ellerinden geleni yapıyor” dedi. 
Bugün kent hakkından, çevre hakkından, doğa hakkından bahsettiğimizi ama temel değerlere baktığımızda açlıkla mücadelenin söz konusu olduğunu söyleyen Başkan Tugay, “Bugün sadece fikir beyan ettiler diye, yazı yazdılar diye, basın açıklaması yaptılar diye cezaevlerinde haksız ve hukuksuzca yatan pek çok değerli insanımızı kimse hatırlama ihtiyacı duymuyor. Sendikaların açlık sınırını 20 bin lira olarak açıkladığı bugünlerde asgari ücretin 17 bin lira olduğunu kimse konuşmuyor. İnanılmaz bir sosyoekonomik çöküntü yaşadığımız bugünlerde insanlarımızın açlığına, yoksulluğuna, işsizliğine kimin neden olduğunu açık yüreklilikle konuşmuyoruz” ifadelerini kullandı. 

İnsanca yaşam hakkına vurgu yaptı
Normalde İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin nasıl bir bakış açısıyla vatandaşa hizmet ettiğini anlatması gerektiğini ama yoksulluk varsa, diğer hizmetlerin insanların hayatını değiştirmeye yetmediğini belirten Tugay,  “Bugün tabii ki kentimizi sağlıklı insanların huzur içinde yaşadığı bir kent olarak yapılandırmak en önemli görevimiz. Altyapı hizmetlerini en üst düzeyde tutmamız, çevre temizliği gibi, ulaşım ve su hakkı gibi hakları gözetmemiz gerekiyor. Ama ne zaman bir yoksul mahalleye gitsem, ne zaman elinde özgeçmişi ile bana biri iş talebinde bulunsa aynı şeyi hissediyorum. Bu insanlar açken, işsizken nasıl olacak da biz başka işlerle uğraşıp bunu yeterli göreceğiz. Birbirimize bunu söylemeliyiz. Herkesin insanca yaşam hakkı olduğu bizim üzerinde en çok konuşmamız gereken konudur” dedi. 

“İzmir’de insanlarımız yaşadığı kentten daha fazla pay alacak”
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yol haritasından söz eden Başkan Tugay, “Toplumumuzun bilinçlenmesi için, şehrimizin her bir köşesinde aktif olmayı, insanlarımıza erişmeyi, onlarla yürek yüreğe konuşmalar yapmayı, çalışmalar yapmayı planladık. Bunu yapacağız. Her işin başı iyi bir organizasyon şemasıdır. Her işin başı elinizdeki kaynakları verimli bir şekilde kullanmaktır. Arkasından planlamadır ve o planlama içerisinde yol yürümektir. Biz inanıyoruz ki görev yaptığımız süre boyunca İzmir’de insanlarımız yaşadığı kentten daha fazla pay alacak, hak sahibi olacak. Belediye hizmetlerinden çok daha uygun fiyatla faydalanacak. Aynı zamanda sosyal ve ekonomik eşitsizlikleri gidermek için de dezavantajlı pek çok kesim pek çok hizmet alacak” diye konuştu.  

“Türkiye’ye örnek olan pek çok çalışma yapacağız”
Sağlıkla ilgili yürütülecek hizmetler hakkında bilgi veren Başkan Tugay, “Ben hem bir hekim olarak hem de Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı olarak örnek çalışmalar yapmak zorunda olduğumuzu düşünüyorum. İnsanların temel sağlık hizmetlerini, toplum sağlığı hizmetlerini, koruyucu hekim hizmetlerini doğru alması gerektiğine dair bir bilinci ve inancı olan arkadaşlarımızla bu yola çıktık. Onlarla birlikte Türkiye’ye örnek olan pek çok çalışma yapacağız” şeklinde konuştu.

“Buna dur demenin zamanı bugündür”
Konuşmasının son bölümünde tüm kitle örgütlerine çağrı yapan Başkan Tugay, “İnsanların akıllarını karıştıran algı kampanyalarına karşı somut başarılar elde eden bir şehir olmamız gerektiğini düşünüyorum. İzmir’e bu yakışır. Bu dönemde bizim kendimizden de İzmirlilerden de beklentimiz çok. İzmir’in tüm demokratik kitle örgütlerinden de beklentimiz çok. Mücadelelerini doğru noktalarda iş birlikleri yaparak sürdürmek zorundalar” şeklinde konuştu.

Kentlerin İyilik Hali 
Açılış konuşmasının ardından “İyilik Hali” adlı oturuma geçildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay moderatörlüğünde düzenlenen oturumda Sosyoloji Dükkanı’ndan Prof. Dr. Ferhat Kentel, Mekânda Adalet Derneği Kentsel Politikalar Program Koordinatörü Bahar Bayhan ve Yıldız Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Doç. Dr. Erhan Kurtarır konuşmacı oldu. Oturumun açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, “Biz, kenti sadece insanlardan kurulu olarak görmüyoruz. Kenti oluşturan bütün bileşenleri, hayvanları, doğamızı hep beraber ve geleceğe taşıyabilmek için çalışmalar yürütüyoruz. Kentlerin iyilik halini konuşurken eşitsizlikleri nasıl halledeceğiz, onlarla nasıl başa çıkacağız bunu ortaya koymak en büyük amacımız” dedi.  Oturumda akademisyenler ise ötekileştirme, ayrışma, sürdürülebilir yaşam, doğa hakkı, yaşam hakkı, sağlıklı kentler,  yerelleşme gibi insan hakları kavramını oluşturan pek çok konuyu masaya yatırdı.  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı